John Hick'te kötülük problemi

ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİJohn Hick' te Kötülük Problemiİlhan ARIKDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüFelsefe ve Din Bilimleri Anabilim DalıDünyadaki kötülüğün reel varlığı ile sonsuz iyilik ve kudret sahibi Tanrıfikri arasında ilişki kurulmaya çalışıldığında kötülük problemi ortayaçıkmaktadır. David Hume bu problemi Epicuros'a atfederek şöyleifadelendirmiştir: ``Tanrı kötülüğü önlemek istiyor da gücü mü yetmiyor?Öyleyse o güçsüzdür. Yok gücü yetiyor da önlemek mi istemiyor? Öyleyse o,kötü niyetlidir. Hem güçlü hem de iyi ise kötülük nereden geliyor?'' Hume'unbu formülasyonu kendisinden sonra gelen birçok filozof tarafından ısrarlasavunulmuştur. Bu filozoflardan bazıları önermeler arasında bir tutarsızlığınolduğunu belirtmekle yetinmişler; bazıları ise bir adım daha ileri giderekteizme bir meydan okuma olarak ateizme gitmeyi denemişlerdir.Kötülük problemine karşı geliştirilen iki yöntem vardır. Bunlar``Savunma'' ve ``Teodise''dir. Savunma kötülük problemiyle ilgili yapılanformülasyonun teizmin tutarsızlığı göstermekte başarısız olduğunu kanıtlamakiçin tasalanır. Teodise ise, Tanrı'nın kötülüklere niçin müsaade ettiğinin doğruve makul bir teistik açıklamasını vermeye çalışır.Teodisesini ``ruh-yapma'' terimiyle isimlendiren John Hick, başlıcageleneksel kaynak olarak Irenaeus'a dayanmakta, onu modern bilgi vedüşüncelerle geliştirmektedir. John Hick'in teodisesinin özü şudur: İnsan doğalbir evrim yoluyla Tanrı'dan ``epistemik bir mesafede'' yaratılmıştır. Buepistemik mesafe insana yaratıcısının karşısında temel bir özgürlük imkanıverir. İnsanın hayatta kalma mücadelesi verdiği sert ve sıkıcı dünya, yine deahlaken ve manen olgunlaşmamış bir yaratık olan insanın nihai yetkinliğedoğru gelişebileceği bir çevredir. Bu gelişme bu hayatta başlar ve onunötelerine sürüp gider. Dolayısıyla ahlaki ve doğal kötülük Tanrı'nınmükemmelleşmiş sonlu kişiler yaratmasının şu anki aşamasının zorunluözellikleridir. Yine de kötülüğün varlığının nihai sorumluluğu Tanrı'ya aittir.Anahtar Kelimeler1. Ruh Yapma, 2. Kötülük, 3. Şahıs Oluşturma 4. Teodise,5. Sırrın Pozitif Değeri