John Stuart Mill'in bilimsel açıklama anlayışı

Bu çalışmada John Stuart Mill'in bilimsel açıklama anlayışı incelenmiştir. Mill, bilimsel açıklamanın doğasına dair sorunu ele aldığını açıkça belirten ilk filozoftur. Mill, bilimsel açıklamayı bir sorun olarak son derece özgün bir şekilde ele almıştır. Bu özgünlüğün sebebi Mill'in Bilimsel açıklama nedir? sorusunu, Newton'un bilim anlayışı çerçevesinde ve Newton'un bilimsel çalışmalarını model alarak geniş ölçüde cevaplandırmaya çalışmasıdır. Dolayısıyla, özellikle Newton'un mekanik ve determinist evren anlayışı çerçevesinde şekillenen doğanın tekbiçimliliği, nedensellik, doğa yasaları ve tümdengelim kavramları, Mill'in bilimsel açıklama anlayışını inşa eden kurucu unsurlar olmaktadır. Mill, söz konusu kavramlarla şekillenen evren anlayışını ve bilimsel açıklama modelini, A System of Logic'in üçüncü bölümünde, kısmen de ikinci bölümde ortaya koymuştur. Bundan dolayı biz de çalışmamızda bu bölümleri temele aldık. Amacımız, Mill'in bilimsel açıklamaya ilişkin düşüncelerini ve bu düşüncelerin gelişmesinde rol oynayan etkenleri eleştirel bir tarzda çözümleyerek ortaya koymak olmuştur. Anahtar Kelimeler: bilimsel açıklama, determinizm, doğanın tekbiçimliliği, nedensellik, doğa yasaları, tümdengelim, tümevarım.