Türkiye'de haber çevirisi: "Transediting" ve "Journalator" kavramlarına eleştirel bir yaklaşım

Bu tez, çevirinin dış haberlerin aktarımında ve gazetecilik faaliyetlerindeki rolünü çeviribilim perspektifinden incelemekte ve "transediting" (Stetting, 1989) ve "journalator" (van Doorslaer, 2012) kavramlarının Türkiye'deki haber çevirisi pratiklerine ne ölçüde ışık tuttuğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, süreç odaklı ve metin odaklı araştırma yöntemlerini birleştirerek araştırma verilerini iki bölümde sunmaktadır. İlk bölüm, sırasıyla çeviribilim alanında ve gazetecilikle ilgili alanlarda eğitim almış ve Türkiye'deki haber ajanslarının dış haber masalarında çalışan iki grup gazeteci-çevirmenle yapılan röportajların bulgularını analiz eder. Bu bulgular, eğitim geçmişinin gazeteci-çevirmenlerin dış haberlerin aktarımını çeviri olarak tanımlayıp tanımlamadıkları üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Tezin ikinci bölümünde başlıca haber çevirisi stratejilerini belirlemek için gazeteci-çevirmenlerden alınan haber çevirisi örnekleri analiz edilmekte ve analiz bulgularının röportaj bulgularıyla örtüşüp örtüşmediği tartışılmaktadır. Bu tez, çeviri eğitimi olan gazeteci-çevirmenler ile çeviri eğitimi olmayan gazeteci-çevirmenlerin haber çevirisine bakış açısında ve haber çevirisi süreçleri tanımlama biçimlerindeki farklılıkları ortaya koymakta ve ayrıca "transediting" ve "journalator" terimlerinin Türkiye'deki haber çevirisi süreçleriyle ve uygulamalarıyla ne ölçüde örtüştüğünü incelemektedir.