Kabak kemane ve kemança formunda yapılan kemanenin karşılaştırmalı analizi

Tarihin ilk zamanlarından bu yana değişik adlarla anılmakta olan çalgıların farklı coğrafi bölgelerde ait oldukları kültürleri temsil ettiği bilinen bir gerçektir. Sözü edilen kültürlerin temsilcileri arasında gösterilebilecek kabak kemane ve kemança formundaki kemane çalgılarının birbirlerine oldukça benzeyen şekilleri ve yakın coğrafyalarda bulunmalarının da etkisiyle kimi zaman birbirlerinin yerine isimlendirildikleri görülen bir durumdur. Buna karşın iki çalgı, gerek yapısal gerekse ses kaliteleri açısından farklılık göstermektedir. Çalışmanın amacı kabak kemane çalgısı ile kemança formundaki kemane çalgısının yapı ve ses kaliteleri açısından karşılaştırmalı analizinin yapılmasıdır. Doküman analizi yöntemi ile gerçekleştirilen bu analizlerde her iki çalgının; sap, burgu, tel, gövde ve yay bölgelerinin karşılaştırması yapılmış, elde edilen bulgulardan hareketle iki çalgının yapısal ve ses kalitesi bakımından benzeyen ve farklılaşan özellikleri ortaya konmuştur. Köken olarak ıklığ çalgısından ortaya çıktığı kabul edilen her iki çalgının Türkiye ve Azerbaycan merkezli icra edildiği, bununla birlikte her iki ülkede de kabak kemane çalgısı ile kemança formundaki kemane çalgısının icrasına rastlandığı görülmektedir. Çalışma, bu alanda araştırma yapmak isteyenlere, icracılara, çalgı yapımcılarına ışık tutması açısından önem arz etmektedir.