Kabul ve kararlılık terapisi temelli müdahale programının üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimleri ve psikolojik esnekliklerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimlerini azaltmak ve psikolojik esneklik düzeylerini artırmak amacıyla geliştirilen KKT (Kabul ve Kararlılık Terapisi) temelli müdahale programının etkililiğini incelemektir. Araştırmada ön test–son test–izleme testi ölçümlerinin yapıldığı kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın betimsel analiz kısmı için çalışma grubunu, eğitim fakültesinde öğrenim gören 192 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın deneysel analiz kısmı için 17 öğrenci deney grubuna 17 öğrenci kontrol grubuna rastgele seçkisiz atama yöntemiyle atanmıştır. Ardından deney grubuna 12 oturumdan oluşan KKT Temelli Müdahale Programının uygulanmış olup, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Şiddet Eğilimi Ölçeği, Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında betimsel ve deneysel verilere yönelik analizler SPSS 26.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun demografik özellikleri ile araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler betimleyici istatistikler kullanılmıştır. Deneysel verilerin analizi için uygun parametrik veya non-parametrik testler aracılığıyla incelenmiştir. Analizlerde elde edilen farkların anlamlılığı p<.05 düzeyinde değerlendirilmiş, etki büyüklükleri hesaplanarak sonuçların gücü desteklenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, deney grubunda şiddet eğilimi puanlarının anlamlı biçimde azaldığı, psikolojik esneklik puanlarının arttığı ve psikolojik katılığın azaldığı belirlenmiştir. Etki büyüklükleri yüksek düzeydedir (Cohen's d=–.94; 1.57; r=.76). İzleme testi sonuçları, programın etkisinin zaman içinde korunduğunu göstermiştir. Korelasyon analizleri, psikolojik esnekliğin şiddet eğilimiyle negatif, psikolojik katılıkla da negatif yönlü ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Betimsel bulgular, sınıf düzeyi, sosyoekonomik durum ve ebeveyn eğitim düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunmadığını; ancak erkek öğrencilerin şiddet eğilimi düzeylerinin kadın öğrencilerden anlamlı derecede yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, otoriter ebeveyn tutumuna sahip öğrenciler daha yüksek şiddet eğilimi sergilerken, demokratik aile tutumuna sahip öğrenciler en düşük şiddet eğilimi düzeyine sahip bulunmuştur. Sonuç olarak, geliştirilen KKT temelli müdahale programı, üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimlerini azaltmada, psikolojik esnekliklerini artırmada ve psikolojik katılıklarını azaltmada etkili, güçlü ve sürdürülebilir bir müdahale aracı olarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları, üniversite gençliğinin ruh sağlığını korumaya ve şiddetsiz yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik müdahale programlarının önemini vurgulamaktadır.