Kadastrodaki yenileme çalışmalarının farklı kadastral teknik ve mevzuat uygulamalarıyla karşılaştırılarak incelenmesi

Ülkemizde 1925 yılında 658 sayılı yasa ile başlanan kadastro çalışmaları dönemin ihtiyaçlarına göre teknolojinin imkân verdiği teknikte devam etmiştir. Bugün itibariyle ülkemizin kadastrosunun % 99'u tamamlanmıştır. Yıllar içerisinde kadastro uygulamasın da mülkiyetin tespiti dışında önemli bir değişiklik olmamış ancak teknik ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda harita yapım teknikleri gelişmiştir. Teknolojik gelişmeler ışığında pafta altlıkları, hesaplama teknik ve yöntemleri, kullanılan alet ve cihazlarda önemli farklılıklar oluşmuştur. Kadastro altlık ve üretim yöntemleri gelişmiş ve zamana uygun olarak çeşitlenmiştir. Yıllar içerisinde gayrimenkul mevzuatında, kadastro kanunlarında değişiklikler olmuş, her kanuna göre farklı türde pafta, ölçü yöntemleri ve hukuksal uygulamalar olmuştur. Çağın ihtiyaçlarının artmasıyla kadastrodan beklentiler artmış, daha önce yeterli olan ölçü hassasiyetleri ekonomik değer artışlarıyla yetersiz kalmaya başlamıştır. Dönemler içinde idari sorunlar, teknik yetersizlikler ve buna benzer sebeplerle yapılan çalışmalarda hatalar oluşmuş pafta ve altlıklar yıpranmıştır. Bu andan itibaren kadastro bilgileri ve altlıkları planlama, bilgi sistemlerinin oluşturulması ve düzenli şehirleşme için oldukça önem arz etmeye başlamıştır. Düzenli bir şehirleşmeyi sağlamak amacıyla yapılacak planlama içinde öncelikle kadastro bilgilerinin ve sicillerinin sağlıklı olması gerekir işte bunu teminen kadastro paftalarının yenilenmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere kadastro paftalarının teknik nedenler ile yetersiz kalması, uygulama özelliğini yitirmesi ve eksikliği görülmek gibi nedenlerle; zemindeki gerçek durumu yansıtmamaları halinde yenilenmesi gerekir. Ülkemizde yenileme çalışmaları halen 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22-a maddesi gereğince yapılmaktadır. 2859 sayılı Kanun halen yürürlükte olmasına rağmen, geçen yıllar itibariyle bu kanundan istenen randımanın alınamamış olması nedeniyle yeni bir yasal düzenlemeye gerek duyulmuştur. 22 Şubat 2005 tarihinde kabul edilen 5304 sayılı Kanun ile 3402 Sayılı Kadastro Kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılmıştır. Bu maddelerin biride 22'nci maddesi (a) bendi gereğince kadastro paftaları yenilenecektir. Bu çalışmada, ülkemizde günümüze kadar gerçekleştirilmiş olan kadastro çalışmalarında görülen hata, yetersizlik ve eksiklikler analiz edilmeye çalışılmıştır. Kadastro yenileme ve teknik hataların giderilmesi çalışmaları farklı tarihlerde çıkarılan hukuksal düzenlemeler kapsamında değerlendirilerek gerek uygulama tekniği gerekse mülkiyet güvenliği açısından analiz edilerek farklılıkları ortaya konulmuştur. Ayrıca yenilemeye ihtiyaç duyulmayan çalışma alanlarında ise, yeni gereksinimleri karşılamaya yönelik "Kadastro Güncellemesi" veya " Kadastronun Sayısallaştırılması" için yapılması gereken çalışmalar üzerinde durulmuştur. Bu amaçla, son yıllarda uygulanmakta olan kadastro yenileme çalışmalarında karşılaşılan sorunlar, ilgili hukuksal mevzuat, daha önce bu konuda hazırlanmış doktora ve yüksek lisans tezleri, uygulamanın içinde fiilen görev alan kişilerin önerileri ve örnek uygulamalardan faydalanılarak, ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ardından "İkinci Kadastro" görüşünün araştırılması çerçevesinde, kadastro yenilenme çalışmalarını birlikte içerecek olan ve kapsamı yeniden belirlenecek bir kadastro çalışması ile ilgili görüşlere yer verilmiştir.