Kadın sporcuların güdülenme ve mental iyi oluş düzeyleri ile sportif yeterlik ilişkisi

Bu çalışmanın temel amacı; kadın sporcuların sporda güdülenme ve mental iyi oluş ile algılanan sportif yeterlik düzeyi arasındaki ilişkinin düzeyini ve yönünün değerlendirilmesidir. Diğer bir amacı ise yaş, branş, sporcu geçmişi ve milli olma durumu değişkenlerine göre sporda güdülenme, mental iyi oluş ve algılanan sportif yeterlikleri arasındaki farkların değerlendirilmesidir. Araştırma amacı doğrultusunda nicel araştırma; ilişkisel tarama yöntemi ve nedensel karşılaştırma yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket (survey) tekniği uygulanarak gönüllülük esasına dayalı online ve yüz yüze veri toplanmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde farklı spor kulüplerinin futbol, futsal, basketbol, voleybol, hentbol branşlarında en az iki yıl aktif spor yapan kadınlar oluşturmaktadır. Örneklemini ise, kolayda örnekleme yöntemi le belirlenen (n= 300) gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Tanımlayıcı Bilgi Formu", "Sporda Güdülenme Ölçeği", "Mental İyi Oluş Ölçeği" ve algılanan sportif yeterliğin belirlenmesi için "Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri" nin "Algılanan Sportif Yeterlilik" alt ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 programına aktarılarak, istatistiksel analiz olarak Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Korelasyon analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak, yaş değişkeninin bilmek ve başarmak için içsel güdülenme içeatım düzeylerinde belirleyici bir değişken olduğu, 26-33 yaş aralığında yer alan sporcuların spor yeteneği ve mental iyi oluş düzeylerinin daha iyi olduğu belirlenmiştir. Sporda güdülenme; dışsal düzenleme, dışsal güdülenme ve özdeşim boyutlarını eğitim değişkeninin olumlu yönde etkilediği ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Eğitim seviyesi arttıkça mental iyi oluş düzeyinin artığı ve anlamlı olduğu eğitim değişkenine göre spor yeteneğinde farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Kadın sporcularının spor geçmişi arttıkça sporda güdülenme düzeyinde de artış olduğu sporda güdülenme düzeyinin spor geçmişinden etkilendiği belirlenmiştir. Spor geçmişinin spor yeteneği mental iyi oluşlarında önemli bir değişken olduğu görülmektedir. Milli olma durumuna göre Dışsal Düzenleme, Özdeşim, dışsal güdülenme ve sporda güdülenme toplam skorunda farklılık olduğu, bu farklılığın milli sporcular yönünde olduğu belirlenmiştir. Milli sporcu kadınların mental iyi oluş ve spor yeteneği düzeylerinin daha iyi olduğu millilik durumun belirleyici bir değişken olarak görüldüğü anlaşılmaktadır. Spor branşlarına göre sporda güdülenme toplam skorunda anlamlı farklılık olmamasına rağmen alt boyutlarda farklılık olduğu futbolcuların daha iyi güdülendikleri tespit edilmiştir. Futbolcu kadınların spor yeteneği ve mental iyi oluş seviyelerinin daha iyi olduğu ve anlamlı olduğu anlaşılmaktadır. Sporda güdülenme düzeyi arttıkça spor yeteneği ve mental iyi oluş düzeyinin de artış gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda öneriler aşağıda açıklanmıştır.