The Relationship between self construals and language for emotions in personal narratives of Turkish males and females

Yüksek Lisans Tez Özet FormuÖğrencinin Adı : Ayfer DostAna Bilim Dalı : PsikolojiTez Başlığı : Kadın ve erkeklerin otobiyografik anlatılarındabenlik tipleri ve duygu dili arasındaki ilişkiÖzetBu çalışma, benlik tipleri (özerk-benlik, ilişkisel-benlik, özerk-ilişkisel benlik,Kağıtçıbaşı, 1996) ile önemli hayat olayların anlatımında kullanılan duygu dili (duyguterimlerinin sıklığı, soyutluk düzeyi, benlik-öteki odaklı duygular, benliğe ve diğerinsanlara yapılan atıflar) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla,yaşları yirmi ile altmış arasında değişen kırk kadın ve kırk erkek katılımcı ilegörüşülmüş, kendilerinden son beş yıl içinde yaşadıkları ve kendilerini etkilemiş olandört olayı ve bu olayları yaşarken ne hissettiklerini anlatmaları istenmiştir.Araştırmanın sonuçları, benlik tiplerinin, duygu dili ile ilişkili olduğunu göstermiştir.Bu çalışmada, benlik tipleri ve duygu dilinde cinsiyet farkı olup olmadığı ve duygudilinde görülebilecek varyansın benlik tipleri ile açıklanıp açıklanamayacağı sorusu datest edilmiştir. Analiz sonuçları kadınların özerk-ilişkisel benlik ölçeğinde erkeklerdenanlamlı bir şekilde daha yüksek puan aldıklarını göstermiştir. Duygu dilideğişkenlerinin karşılaştırılmasında ise kadınların yaşadıkları olayları anlatırkenerkeklerden daha fazla duygu terimi kullandıkları bulgulanmıştır. Söz konusu farklılıkbenlik tipleri ile açıklanamamış, cinsiyetin benlik tiplerinden bağımsız olarak kadın veerkeklerin kendiliklerinden duygu terimi kullanımlarını yordayıcı güce sahip olduğuanlaşılmıştır. Ancak, bu cinsiyet farkı, katılımcılardan söz konusu olayları yaşarken nehissettiklerini anlatmaları açıkça istendiğinde ortadan kaybolmuştur. Bu çalışmadaaynı zamanda yaşa bağlı olarak benlik tiplerinde ve duygu dilinde farklılaşma olupolmadığı sorusu araştırılmış, yaşın benlik tipleri ile anlamlı bir bağıntısının olmadığıbulgulanmıştır. Yaş ilerledikçe, kişilerin önemli yaşam olaylarını anlatırken, diğerinsanlardan ve başkaları ile ilişkili duygulardan daha çok bahsettikleri bulgulanmıştır.Ancak bu bulgular, çalışmanın olay anlatısı ve bu olaylarda yaşanan duygularınanlatılması bölümlerinde tutarlı bir şekilde ortaya çıkmamıştır. Çalışmanın bulgularıkonu ile ilgili literatür dikkate alınarak tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: Benlik-tipleri, cinsiyet, duygu dili, yaş