Kadınlara yönelik sosyal adaletin sağlanmasında sosyal koruma: Güney Avrupa refah ülkeleri ve Türkiye karşılaştırması

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de kadınların toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle karşı karşıya kaldıkları ayrımcılık pek çok alanda dezavantajlı konumda olmalarına, toplumsal yaşama etkin olarak katılamamalarına neden olmaktadır. Kadın ve erkek arasında var olan eşitsizlik sosyal adalet anlayışının temel sorunlarından biridir. Kadını erkekten daha az değerli kılan geleneksel ataerkil zihniyetin değişmesi sosyal adaletin tesis edilebilmesinin ön koşuludur. Bu bağlamda sosyal koruma, kadın ve erkek arasında sosyal adaletin sağlanması amacıyla yararlanılan önemli bir araçtır. Bu çalışmada Güney Avrupa Refah Rejimi ülkeleri (İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan) ile Türkiye'de kadınlara yönelik sosyal koruma programları karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Ülkeler arasındaki benzerlik ve farklılıklar sosyal koruma bileşenleri olan sosyal sigorta, sosyal yardım, sosyal hizmetler ve iş gücü piyasası düzenlemeleri dikkate alınarak "katkı gerektiren sosyal koruma uygulamaları", "katkı gerektirmeyen sosyal koruma uygulamaları" ve "iş gücü piyasası düzenlemeleri" şeklinde üç ana başlık altında ele alınmıştır. Sonuç olarak Güney Avrupa Refah Rejimi ülkelerinde sosyal koruma; AB güdümlü entegre modellerin uyguladıkları yerel ve genel yönetim projeleri, toplumsal roller etkinlikli farklı tutumların ülke özelinde belirliliği, yetkili kurumların desteği ve hedef kitlenin öneri ve şikayetlerinin dikkate alınması merkezinde şekillendiği tespit edilmiştir. Türkiye'de ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı şemsiyesinde sosyal güvenlik uygulanmakta, sosyal hizmet ve sosyal yardımların bütünsellikten ziyade daha çok bağımsız çalışmakta, kamu destekli yerel örgüt deneyimlerine önem vermekte, aile merkezli, pirim ödemelerinde yüksek korumalı, çoğul hizmetlerin sosyal güvenlik merkezinden uzak olduğu görülmüştür. Bunun yanında son dönemde eşitlik ve adalet merkezinde sosyal korumadaki mevcut problemlere karşı eğilimin arttığı gözlemlenmiştir.