Kadınların anlatısal kimlik gelişiminde baba kaybının yeri

Bu araştırma, 6-18 yaş aralığında baba kaybı yaşamış kadınların babalarının ölümünü ve yas deneyimini ve bu deneyimin anlatı kimliklerindeki yerini ayrıntılı ve derinlikli bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan, 6-18 yaş aralığında baba kaybı yaşamış 11 kadın oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından hazırlanan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir ve bu görüşmeler esnasında kişilerin yaşam hikayelerine, geçmiş yaşantılarına, güncel durumlarına ve geleceğe ilişkin bakış açılarına dair sorular sorulmuştur. Gerçekleştirilen görüşmelerde, bireylerin hayat hikayelerini kendine araştırma konusu edinen genelde anlatı araştırması özelde ise anlatı araştırmasının türlerinden olan hayat hikâyesi araştırması kullanılmıştır. Verilerin analizinde veri setini en küçük boyutlarda incelemeye ve betimlemeye olanak tanıyan tematik analiz yönteminden faydalanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre beş ana tema belirlenmiştir. Bu temalar: (1) ölüm, (2) ailevi kavramlar, (3) kişilerarası ilişkiler, (4) toplum ve kültür ve (5) anlatı kimliği dönüşümüdür ve her bir ana temanın alt temaları bulunmaktadır. Ölüm teması, ölüme ilişkin farkındalık, çocukluk döneminde ölümü anlamlandıramama ve ölüm ile dini inanç alt temalarını içerirken; ailevi faktörler teması, değişen aile içi ilişkiler, değişen aile içi roller ve sorumluluk alt temalarını içermektedir. Kişilerarası ilişkiler teması, sosyal çevre alt temasını ve evlilik ve romantik ilişkiler alt temasını kapsamaktadır. Toplum ve kültür teması ise toplum beklentileri, toplumsal cinsiyet rolü ve yetimlik kavramı temalarını içermektedir. Son olarak, anlatı kimliği dönüşümü teması, ölüm sonrası yaşanan duygusal deneyimler, öz anlatı, hayat ve gelecek algısı ile seçimler ve kararlar alt temalarını kapsamaktadır. Bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmış, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar sözcükler: baba kaybı, yas, kimlik gelişimi, anlatı kimliği, cinsiyet