Kadınların boş zaman aktivitelerine katılımını belirleyen faktörler

Bireylerin boş zaman davranışları ve boş zaman engelleri, yaşanılan toplumun kültürel özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Kadınların boş zaman engellerinin ele alındığı bu çalışmada, Türk toplumuna özgü boş zaman engellerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bir diğer amaç ise boş zaman kavramının Türk toplumunda yaşayan kadınlar için ne ifade ettiğinin belirlenmesidir. Çalışmanın alt amaçları, kadınların boş zamanlarını özgür bir biçimde değerlendirip değerlendiremediğini sorgulamak ve engeller yaşayan kadınların boş zaman aktivitelerine katılımının nasıl artırılabileceğini tartışmaktır. Çalışmanın kuramsal temelini Roller, Norm ve Kurallar Yaklaşımı oluşturmaktadır. Kadınların boş zaman engelleri, Roller, Norm ve Kurallar Yaklaşımı'nın içinde yer alan toplumsal cinsiyet konusu ekseninde tartışılmıştır. Boş zaman engellerinin belirli bir sistematik içinde değerlendirilebilmesi için Hiyerarşik Boş Zaman Engelleri Modeli'nden yararlanılmış, kadınların boş zaman engelleri yapısal, bireysel ve bireylerarası engeller olmak üzere üç ana tema altında sunulmuştur. Çalışmada keşifsel bir yaklaşım benimsenmiş ve nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Veri çeşitliliğinin sağlanması amacı ile farklı sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklere sahip kadınlara ulaşılmıştır. Bu kapsamda TÜİK tarafından Türkiye'yi temsil ettiği belirlenen 26 bölgeden veri toplanmıştır. Toplam 52 kadın katılımcı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler, 2020 yılının Mart ayı ile 2020 yılının Haziran ayları arasında yapılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda yaşanılan toplumun kültürel özelliklerinin ve kadınlardan beklenen toplumsal rollerin, kadınların boş zaman kavramına ilişkin algılarını şekillendirdiği anlaşılmıştır. Türk toplumunda yaşayan kadınların yapısal ve bireysel engellerden çok bireylerarası engeller yaşadığı, araştırmanın bir diğer sonucudur. Türk toplumunda yaşayan kadınların kendilerine özgü boş zaman engelleri olduğu tespit edilmiştir. Kadınların karşılaştıkları yapısal ve bireysel engellerin, bireylerarası engellerin neticesinde ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Kadınların engelleri aşmak amacıyla; tek başına yürüyüş yapmamak, geceleri aydınlık ve kalabalık olan parkları tercih etmek gibi davranışsal stratejilere başvurduğu belirlenmiştir. Çalışma, Türk toplumunda yaşayan kadınların sosyal yaşamdaki yerinin belirlenebilmesi açısından önem taşımaktadır.