Kahramanmaraş depremlerinin hamilelere etkileri üzerine sosyolojik bir araştırma: Elazığ örneği

Ülkemizin değişmez gerçeği olan depremler, yer kabuğunda meydana gelen kırılmalar ile sarsıntı etkisi oluşturmaktadır. Bu etkinin izleri toplumsal alana, yapılara, sosyal ilişkilere ve bireylere yansımaktadır. Depremin toplum üzerindeki derin etkileri, bir doğa olayı olmasının ötesine geçerek sosyolojik bir olgu olarak değerlendirilmeyi mümkün kılmaktadır. Depremin toplumsal etkilerinin incelenmesi; her bireyde ve grupta eşit olmayan etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Özellikle toplumun kırılgan grupları içerisinde yer alan hamilelerin depremde etkilenme durumları, diğer bireylere kıyasla daha yoğun bir şekilde gelişebilmektedir. Hamilelik döneminde meydana gelen fiziksel ve psikolojik değişimler, bu süreçten geçen kadınların kırılganlığını arttırabilmektedir. Hamilelik sürecinde kırılganlığı artan kadınların, deprem gibi travmatik olaylara maruz kalması ise afetin etkilerine karşı daha savunmasız olmalarına yol açabilmektedir. Neslin devamının sağlanmasının biyolojik bir değerlendirmesi olan hamilelik sürecine sosyolojik bir perspektiften yaklaşmak, bu sürecin toplumsal ve kültürel ilişkilerdeki önemini vurgulamaktadır. Dolayısıyla Kahramanmaraş depremlerinin hamileler üzerindeki etkilerinin sosyolojik yönden değerlendirilmesi ile birlikte hamile grubunun depreme karşı kırılganlıklarının ortaya çıkması sağlanmaktadır. Bu kırılganlıkların toplumsal alanda yürütülecek çalışmalar ve alınacak önlemler ile azaltılabileceği vurgulanmaktadır. Bu araştırmada, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinin hamileler üzerindeki etkilerini Elazığ örneği üzerinden açıklanmaya çalışılmaktadır. Araştırma kapsamında nitel araştırma desenleri arasında yer alan fenomenolojik desen kullanılmıştır Araştırmanın evreni, Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğinin NST bölümünde bulunan ve Hayat Bağım Projesi aracılığıyla güvenli bağlanma ve kanguru bakımı eğitimi alan kişilerden oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen örneklem grubunu ise Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğinin NST bölümüne gelen ve eğitim alan 30 hamile kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın metodolojisinde, nitel araştırma teknikleri kullanılarak araştırma konusunu kapsamlı bir şekilde inceleyebilmek ve bilgiye ulaşabilmek amacıyla 'yarı yapılandırılmış görüşme teknikleri ve gözlemler' aracılığıyla yüz yüze görüşmeler sağlanmıştır. Elde edilen veriler sistematik bir şekilde analiz edilirken çalışmanın nitel odağı dikkate alınmıştır. Bu kapsamda nitel analiz teknikleri arasında yer alan betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Nitel veriler gerekli görülen yerlerde SPSS aracılığıyla (Statistics 26) analiz edilerek sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda, hamilelerin Kahramanmaraş depremlerinden etkilenme durumlarının 'çalışmanın alt amaçlarında yer alan dokuz madde' çerçevesinde farklı faktörlere bağlı olarak değiştiği ortaya çıkarılmıştır. Bu araştırmada, hamilelerin deprem afetinden olumsuz bir şekilde etkilendiği ve dolayısıyla bu afete karşı kırılgan oldukları bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Deprem, Kırılgan Gruplar, Kadın, Hamilelik.