Kalkınma ajansı destek programlarının KOBİ ler ve ihracat hedefi açısından değerlendirilmesi: TR81 bölgesi örneği

Dünyada liberal politikaların yaygınlaşması, iletişim olanaklarının iyileşmesi, bankacılık ürünlerinin çeşitlenmesi, lojistik imkanların gelişmesiyle uluslararası ticaretin ekonomik ve politik önemi artmıştır. Bu kapsamda hazırlanan planlar ve koyulan hedefler doğrultusunda devlet destekleri, teşvikler, hibeler, faizsiz kredi imkanları gibi argümanlarla uluslararası ticaretin olumlu ve olumsuz dışsal etkileri dahilinde tedbirler alınmakta, işletmelerin pazarlama kabiliyetlerinin geliştirilmesi, uluslararası arenada rekabet güçlerinin artırılması, üretim kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamında destekler sağlanmaktadır. KOBİ'ler geniş alanlara yayılmaları sebebiyle destek uygulamalarında, plan ve programlarda müdahale alanı olarak belirlenmektedir. Bu kapsamda KOBİ'lerin rekabetçiliklerinin artırılması, yenilikçiliğin, girişimciliğin desteklenmesiyle uluslararası ticarette aktif olmaları hedeflenmektedir. Uluslararası ticarette Türkiye'nin konumunun güçlendirilmesine yönelik ulusal hedeflerin yanı sıra ülke içi gelişmişlik farklarının azaltılması ve kalkınmanın genele yayılması adına bölgesel kalkınma çalışmaları da yürütülmektedir. Bu amaca hizmet eden Kalkınma Ajansları, bölgesel stratejileri belirleme, program oluşturma, faaliyetleri izleme, değerlendirme işlevlerini üstlenmektedir. TR81 Bölgesinde faaliyetlerini sürdüren Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı da sonuç odaklı programlama yaklaşımıyla uyumlu, ulusal ve bölgesel hedeflere hizmet eden projeleri desteklemektedir. Çalışmada, TR81 Bölgesi'nde sağlanan destekler, SE-GE verileri kapsamında bölge içi ve bölgeler arası sosyo-ekonomik farklılıklar, yatırım yapma amacıyla proje sunan işletmelerin faaliyet bölümlerine ve ilçelere göre dağılımları, işletme özelliklerinin ihracata etkisi araştırılmıştır. TOBB sanayi veritabanı verileri TR81 Bölgesi işletme varlığı, ihraç edilen ürün ve ihracat yapılan ülkeler bağlamında bölgesel potansiyel incelenmiştir. Bu kapsamda KOBİ'ler ve ihracat odaklı kalkınma ajansı desteklerinin bölgede öne çıkan faaliyet bölümleri, il ve ilçe bazında işletme potansiyelleri göz önünde bulundurularak ihtiyaca binaen planlanmasıyla uluslararası ticarette pay artışı, uzmanlaşma ve sahip olunan mali, doğal ve beşeri kaynakların etkin kullanımı hedeflerine yönelik öneriler oluşturulması amaçlanmıştır.