Kamışsı yumak (Festuca arundinacea schreb) x çok yıllık çim (Lolium perenne L.) doğal melezinden kolkisin etkisi ile amfidiploid elde edilmesi

ÖZET KAMIŞSI YUMAK (FESTUCA ABUNDIMCEA SCHBEB.) X ÇOK YILLIK ÇÎM (LOLIîm PEKENNE L.) DO?AL MELEZİNDEN KOLKÎSİN ETKÎSÎ ÎLE AMFİDÎPLOÎD ELDE EDÎLKESÎ (TÜKSEK LÎSANS TEZÎ) FATMA ÜNAL GAZÎ ÜNlVEBSÎTESÎ FEN BÎLÎMLERÎ ENSTİTÜSÜ OCAK 1988 Bu çalışmada, kamışsı yumak (Peştuca arundinacea Schreb.) x çok yıllık çim (Lolium perenne L.) doğal mele zinden, kolkisin etkisi ile amfidiploid bitki elde edilme si amaçlanmıştır. Kromozom sayıları, kamışsı yumakta 2n = 42, çok yıllık çimde 2n « 14, bu iki bitkiden meydana gelen Festuca x Lo lium melezinde 2n s 28 bulunmuştur. Doğal melezlemeden elde edilen kısır bitki, % 0.4 kolkisin çözeltisinde, 18-20°C'ta 24 saat bekletilmiş ve % 20-30 oranında 2n ;>56 kromozomlu amfidiploid klonlar elde edilmiştir, Klonların büyüme bölgesinde üçgen şeklin de yarık! açılmış ve yukarıdaki işlemler, % 2 dimetil sul foksid (DMSO) içinde çözülen % 0.4 kolkisin çözeltisinde tekrarlanmıştır. Sonuçta, % 80 oranında 2n =56 kromozom lu amfidiploid klonlar elde edilmiştir. Preparatların hazırlanmasında, kök uçları, ilk iş lemde, doymuş <*. monobromo naftalin çözeltisinde 16-17 IIsaat 4°C*ta bekletilmiştir, Tesbit ve hidroliz işlemi sırasıyla oda sıcaklığında glasial asetik asitte 30 daki ka ve 1 N ECİ içerisinde 10-12 dakika yapılmıştır. Ezme tekniğine göre yapılan preparatlar, alkol buharı değiş- tokuşu ile Euparalda devamlı hale getirilmiştir. Kromozom boyları; F. arundinaceade 4.826-2.472/4 ; L. perennede 4«761-2.838/( ; doğal ffestuca x Lolium mele zinde 5.669-2.561/1 ; amfidiploid bitkide 5.196-2.772/4 bulunmuştur. Anaçlar, melez ve amfidiploid bitkilerin karyotipleri analiz edilmiş ve kromozomların karyogramla rı ve idiogramları yapılmıştır. III