Kamu bankaları ve özelleştirmeleri

285 ÖZET Ekonomide 1980 sonrasında izlenen liberalleşme politikaları ile birlikte finansal sistemde de bir takım değişiklikler olmuştur. Türkiye'de finans sisteminde kamu bankaları sayıca az olmakla birlikte sektörde belirleyici bir konuma sahiptir. Kamu bankaları sermayenin yetersiz olduğu dönemde ekonomide canlılığı sağlamak ve özel görevleri yürütmek amacıyla kurulmuştur. Genelde verimsiz çalışan kamu bankaları serbest piyasa ekonomisinin temel niteliklerinden biri olan rekabeti engelleyici konumdadırlar. Yetersiz örgütlenme, yeterince denetlenememe, kredilerin ekonomik analizlerinin yapılmadan politik tercihler doğrultusunda kullandırılması sektördeki yapıyı olumsuz yönde etkilemektedir. Tahsili gecikmiş alacakların artması, kamu kesimi borçlanma gereği, görev zararlarının Hazine'den karşılanması, sermayenin erimesi, öz sermaye kârlılıklarının azalması gibi gelişmeler kamu bankalarının özelleştirilme gerekliliğini gündeme getirmiştir. Çünkü, yapılan sayısal analizlerden de görüleceği gibi özel bankalar hem daha kârlıdır, hem de devlete yük değildir. AB'nin uyum süreci ile birlikte sektördeki bankaların rekabet düzeylerini artırmaları gerekecektir. Verimsiz çalışan bankalar sektörden çekilmek durumunda kalacaklardır. Yönetim, finans, personel, sermaye, örgütlenmeleri yapılarının yeniden düzenlenerek öncelikle sermayelerinin yeterli düzeye getirilmeleri, takipteki krediler sorununun çözülmesi vb. önlemlerle AB standartlarına ulaşabileceklerdir. Kamu bankaları özeueştirüirken, uygun kurumsal yapının oluşturulması, yeniden yapılanma, geçiş ve arz aşamalarında gereken titizliğin gösterilmesi önem taşımaktadır. Sektörde açıklık ve bilgi akışının sağlıklı olması gerekir. Özelleştirmenin amaç değil araç olduğu ve başarısı için diğer ekonomi politikaları ile uyum içinde uygulanması unutulmamalıda.