Kamu hastanelerinde hekimlerin kalite, verimlilik, katkı bileşenleri ve döner sermaye ek ödemesi ile ilişkilendirilmesi: Bir üniversitesi hastanesi ek ödeme modeli önerisi

Performansa dayalı ücret ödeme yöntemi, işletmelerde kurumsal ya da bireysel hedeflere ulaşıldığında çalışanlara ödül veya takdir olarak belli bir ödemenin yapıldığı sistemdir. Bu sistemde amacı, çalışanlara iş süreçlerinde gösterdikleri performansa göre ücret veya ek ödeme yapılmasıdır. Performansa göre ücret çalışanlara doğrudan maaş olarak verilebildiği gibi, sabit maaşa ilave olarak ek ödeme olarak da verilebilmektedir. Performansa göre ücret sistemi hemen hemen tüm sektörlerde uygulandığı gibi sağlık sektöründe uygulanmaktadır. Özellikle kamu hastanelerinde sağlık çalışanlarına ve hekimlere çalışma motivasyonlarını arttırmak ve teşvik etmek amacı ile döner sermayeden performanslarına göre ek ödeme yapılmakta olup; dağıtılan ek ödemenin büyük bir payını hekimler almaktadır. Bu nedenle, çalışmanın ana konusunu performansa göre hekimlere dağıtılan ek ödeme meselesi oluşturmuştur. Günümüzde performansa dayalı ek ödeme sistemi olarak tanımlanan ödeme yöntemi, tıbbi işlemlerin puanlanması esasına dayalı olarak geliştirilmiştir. Bu sistemde her bir tıbbi işlemin bir puanı vardır ve bu puanlar ilgili kamu otoriteleri tarafından belirlenmektedir. Hekimler uyguladıkları ve yaptıkları tıbbi işlemler için puan elde etmekte ve bu puanların karşılığı yönetmeliklerde bahsi geçen hesaplama yöntemleri dahilinde, hekimlere para olarak dağıtılmaktadır Buradaki performans değerlendirilmesi, sağlık hizmet süreçleri ile ilgili performans değerlendirilmeden, kalite ve verimlilik kriterleri göz önüne alınmadan sadece tanımlanan işlem puanlarına göre yapılmaktadır. Sistem bilimsel yaklaşımlara dayalı bir performans ölçümüne ve değerlendirilmesine dayanmadığı için, hem kamu kesiminden hem de hekimlerden ciddi eleştiriler almaktadır. Bu çalışmada, kamu hastanelerinde uygulanan mevcut performansa dayalı ek ödeme sistemine alternatif, hekimlerin performanslarını daha rasyonel ve bilimsel yaklaşımlara dayalı olarak ölçen, sağlık hizmet süreçlerindeki katkı, kalite ve verimlilik unsularına bağlı değişkenleri göz önüne alan bir model geliştirilmiş ve bu modelin kamu hastanelerinde uygulanabilirliği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hekim, Performans, Ek Ödeme.