Kamu spor örgütlerinde yengeç sepeti sendromu ve örgütsel adalet algı düzeyinin örgütsel özdeşleşmeye etkisi: Örgüt ikliminin aracı rolü

Günümüzde sporun birey ve toplum sağlığının iyileştirilmesinde ve ulusların sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmasında oynayabileceği rolün büyüklüğü yadsınamaz bir gerçekliktir. Spor hizmetlerinin bu minvalde sağlıklı ve etkin bir şekilde halka sunulmasının ön koşulu Türkiye'de sporu yöneten kurum olan Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın adil yönetilmesi ve çalışanlarının kurumla özdeşleştiği bir ortamın sağlanmasına bağlıdır. Personellerin kendinden daha başarılı olanlara yetişemeyeceğini anlayınca onları aşağı çekmeyi hedef alan, olumsuz davranış ve tutumları içeren kültürel bir eğilim olan yengeç sepeti sendromu ve örgütsel adalet gibi örgütüyle özdeşleşmesinin seviyesini etkileyen durumların, sağlanan olumlu örgüt iklimi ortamıyla minimize edilerek örgüt lehine bir davranışa dönüştürülmesi sporun geleceği açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın öncelikli amacı gençlik ve spor il müdürlüklerinde görevli personelin yengeç sepeti sendromu ve örgütsel adalet algı düzeyinin örgütsel özdeşleşmeye etkisini belirlemek ve bu etkide örgüt ikliminin aracı rolünü saptamaktır. Çalışmanın evrenini Türkiye genelinde faaliyetlerini sürdüren Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı taşra teşkilatlanmasında yer alan gençlik ve spor il müdürlüklerinde görevli (657 sayılı kanuna tabi memur personel) (n: 21.414) personeli oluşturmakta olup, örneklemini ise bu kurumlarda çalışan personelden rasgele örnekleme yöntemi ile ulaşılmış 1.087 çalışan oluşturmaktadır. Çalışmamızda nicel araştırma yöntemiyle yapılan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde önceden geçerlik ve güvenirliği tespit edilmiş, "Yengeç Sepeti Sendromu Ölçeği", "Örgütsel Adalet Ölçeği", "Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği" ve "Örgüt İklimi Ölçeği" ölçek formu kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS (25.0) veri analiz programı ile yapılmış olup ölçekler arasındaki ilişkinin varlığını ve moderasyon etkilerini incelemek için process makro (model 4) kullanılmıştır. Çalışma sonunda, örgütsel adaletin örgütsel iklim ve özdeşleşme ile pozitif bir ilişkiye sahip olduğunu ancak, yengeç sepeti sendromunun örgütsel iklim ve özdeşleşme üzerindeki etkilerinin sınırlı olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda örgütsel iklimin örgütsel özdeşleşme üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu, dolayısıyla iklimin özdeşleşmede önemli bir belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada sağlanan veriler ışığında gençlik ve spor il müdürlüklerinde görevli personellerin yengeç sepeti sendromu ve örgütsel adalet gibi örgütüyle özdeşleşmesinin seviyesini etkileyen durumların, sağlanan olumlu örgüt iklimi ortamıyla minimize edilerek örgüt lehine bir davranışa dönüştürülmesi sporun geleceği açısından önem arz etmektedir.