Kant ve Sartre'da özgürlük problemi

Bu çalışmanın giriş bölümünde, "özgürlük" kavramının, içinde yaşanılan dönemin koşulları bağlamında düşünüldüğünde pek çok farklı bağlamda kullanıldığına değinilerek bu kavramla hesaplaşma içine girilmesi gerektiğine vurgu yapılmıştır. İlkin Antik Çağ'da Platon ve Aristoteles'in özgürlüğe dair vurguları üzerinden, özgürlük kavramına yüklenen anlamlar tartışma konusu yapılmıştır. Platon felsefesinde kişinin kendi yapısını seçmesi olarak karşımıza çıkan özgürlük; Aristoteles felsefesinde bilgiyle birlikte yol alan bir tercihte bulunma gücü olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla antik felsefede, özgürlük daha çok akıl ilkesi üzerinden temellendirilen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Özgürlük probleminin yoğun bir biçimde tartışma konusu olduğu Orta Çağ felsefesine gelindiğinde, farklılaşan koşullar nedeniyle, özellikle Hristiyanlık inancıyla birlikte insana dair değişen bakış açısı, özgürlük kavramına ilişkin fikirleri de değiştirmiştir. Bu noktada, özgürlük kavramı, her şeyi kuşatan bir varlık olarak karşımıza çıkan Tanrı'nın sonsuz bilgisi ile günahkâr bir varlık olarak kabul gören insanın özgürlüğü arasındaki ilişki bağlamında ele alınmıştır. Modern felsefeye gelindiğinde, özgürlük, değişen evren anlayışına paralel olarak, mekanik yapıya sahip doğal bir varlık olarak kabul edilen insan açısından ele alınmaktadır. Bu noktada, nedensellik ve özgürlüğün nasıl bir arada olanaklı olduğu problemi Spinoza ve Hume üzerinden tartışılmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, özgürlük kavramının Kant'ın felsefesindeki yeri ve önemi ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümündeyse, Kant'ın felsefesine eleştiriyle yaklaşan Sartre'ın özgürlük kavramına ilişkin görüşlerine değinilmiştir. Tartışma ve sonuç kısmındaysa Sartre'ın insanın özgürlüğü söz konusu olduğunda Kantçı olup olmadığı sorusuna yanıt aranmaktadır.