Karacabey Orman İşletme Müdürlüğü'nde kestane gal arısı (dryocosmus kuriphilus yasumatsu)nın yayılışının yoğunluk oranına göre haritalanması

Bu çalışma, Karacabey Orman İşletme Müdürlüğü sınırlarında doğal yayılış gösteren kestane meşcerelerinde kestane gal arısının (Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu) yayılışını mekânsal ve zamansal düzeyde belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İstilacı zararlı türlerin orman ekosistemleri üzerindeki etkileri günümüzde ciddi ekonomik ve ekolojik kayıplara neden olmakta; bu durum, izleme ve kontrol faaliyetlerinin modern teknolojilerle desteklenmesini gerekli kılmaktadır. Araştırmada, insansız hava araçları (İHA) ve multispektral görüntüleme teknikleri kullanılarak zarar gören ağaç bireylerinin tanımlanması ve yayılış alanlarının haritalanması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında, DJI Mavic 3M ve DJI Matrice 210 v2 İHA platformları ile Micasense RedEdge MX multispektral kamera tercih edilmiştir. Bu donanım kombinasyonu, yüksek mekânsal çözünürlükte veri üretimi ve farklı spektral bantlardan bitki indekslerinin hesaplanması açısından uygun bulunmuştur. Araştırma 2020, 2021, 2023 ve 2024 yıllarında farklı dönemlerde yürütülmüş olup, toplam 30'dan fazla uçuş gerçekleştirilmiştir. Her uçuş sırasında elde edilen görüntüler normalize edilmiş fark bitki örtüsü indeksi (NDVI) başta olmak üzere çeşitli spektral indekslerin oluşturulmasına olanak sağlamıştır. NDVI hesaplamaları bitki canlılığını nicel olarak değerlendirilmesinde temel referans olarak kullanılmıştır. Görüntüler, Agisoft Metashape yazılımında işlenerek ortofotolar, yoğun nokta bulutları ve dijital yükselti modelleri üretilmiş; ArcMap ortamında mekânsal analizler ve haritalamalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, 2020 ve 2021 yılında çalışma sahasında zararlı etkisinin oldukça yaygın olduğunu göstermiştir. Bu döneme ait NDVI dağılım haritalarında düşük indeks değerleriyle temsil edilen alanların geniş yüzey kapladığı ve bitkisel canlılığın zayıfladığı belirlenmiştir. Takip eden yıllarda yapılan uçuşlarda NDVI değerlerinde kısmi iyileşme eğilimi tespit edilmiştir. 2023 ve 2024 verileri, zarar görmüş alanların kapsamının daraldığını ve fotosentetik aktivitenin arttığını ortaya koymuştur. Bu durum, kestane gal arısı popülasyonunun azalması veya ağaçların fizyolojik toparlanma sürecinin başlaması ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın zamansal boyutu, istilacı zararlının etkisinin belirli periyotlarda dalgalanabileceğini ve düzenli izleme yapılmasının önem taşıdığını göstermektedir. Araştırmanın bir diğer önemli sonucu, çok bantlı görüntüleme yöntemlerinin saha gözlemlerine göre daha hızlı ve ayrıntılı veri üretme potansiyelini kanıtlamasıdır. Multispektral kameranın beş spektral bantta eşzamanlı veri kaydedebilmesi ve kalibre edilmiş yansıtma paneli desteğiyle ışık koşullarından kaynaklanan hata payını minimize etmesi, elde edilen çıktılarda yüksek güvenilirlik sağlamıştır. Ayrıca, NDVI yanında diğer indekslerin (NDRE, SAVI gibi) de kullanılması halinde teşhis kapasitesinin daha da artabileceği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, kestane gal arısının yayılış dinamiklerinin belirlenmesinde İHA tabanlı çok bantlı görüntüleme tekniklerinin etkin ve pratik bir çözüm sunduğunu ortaya koymuş; bu yöntemin sürdürülebilir ormancılık uygulamalarına entegre edilerek erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve biyolojik mücadele programlarının başarısının izlenmesi gibi amaçlarla kullanılabileceğini göstermiştir. Araştırmanın bulguları, benzer ekosistemlerde yürütülecek izleme çalışmalarına yöntemsel katkı sağlayacak niteliktedir. Anahtar kelimeler: İnsansız hava aracı (İHA), NDVI, Kestane gal arısı, Multispektral kamera.