Karaciğer nakli canlı vericilerinde, pleth varıability index (PVİ) ile laktatın korelasyonunun karşılaştırılması

Amaç: Çalışmamızda canlı karaciğer (KC) vericilerinde pleth variability indeksi (PVI) ile laktat değerleri arasında korelasyon olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Etik Kurul izni ile; hasta onamı alındıktan sonra ASA I-II grubu, 18-55 yaş arası canlı vericili KC nakli için sağ hepatektomi yapılan 51 donör çalışmaya dahil edildi. Premedikasyon uygulanmaksızın operasyon odasına alınan olgulara rutin monitorizasyon uygulandı. Damar yolu açıldıktan sonra % 100 O2 ile preoksijenasyona başlandı. İndüksiyon 1 mg/kg % 2 lidokain, 1 μg/kg fentanil, 5 mg/kg tiyopental, 0,1 mg/kg vekuronyum ile sağlandı. Endotrakeal entübasyonu takiben idamede izofloran 0.5-1.5 değerleri arasında % 50 oksijen-% 50 hava karışımı kullanıldı. Radiyal arter kateterizasyonu yapılarak invaziv arteryel kan basıncı monitörizasyonu sağlandı. Tüm hastalara santral venöz basınç (CVP) takibi amacıyla üç yollu santral venöz kateter yerleştirildi. Nabız ko-oksimetre probu tercihen sol elin yüzük parmağına yerleştirildi. PVI yazılımına sahip Masimo monitörüne bağlanarak perfüzyon indeksi (PI) ve PVI değişkenleri otomatik olarak ölçüldü. İzofloran, remifentanil infüzyonu (0.25 μg/kg/dk) ve sisatrakuryum infüzyonu (0.5ug/kg/sa) ile anestezi idamesi dengeli şekilde sağlandı. Cerrahinin başlangıcında (T1); Hb, Htc, AST, ALT, Na, BUN, Kreatin, PaO₂, PaCO₂, HCO₃, Baz Eksisi, Laktat değerleri çalışılarak kaydedildi. Aynı parametreler cerrahinin 1. saatinde (T2), cerrahinin bitiminde (T3), postoperatif 3.saatte (T4) de çalışılarak kaydedildi. Postoperatif 24. saatte (T5) sadece AST, ALT, Na, BUN, kreatin, laktat çalışılarak kaydedildi. Aynı zaman periyotlarında, SpO₂, nabız, nabız, sistolik arter basıncı (SAB), diyastolik arter basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB), CVP, PVI, PI parametreleri, idrar, kanama, verilen kristalloid ve kolloid miktarları kaydedildi. Postoperatif analjezi için; KC grefti çıkmasından sonra 0.05 mg/kg iv. morfin yapıldı. Sisatrakuryum ve remifentanil infüzyonu karın duvarı kapatılmaya başlanmadan önce kesildi. Operasyon sonunda kas gevşetici etkisi neostigmin ve atropin ile antagonize edilen olgular ekstübe edildi. Daha sonra cerrahi YBÜ'ne alındılar. Bulgular: PVI T1 değeri ile T2, T3, T4 değerleri arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlı değildi (p˃0,05); ayrıca diğer zaman peryotlarının PVI değerleri arasındaki korelasyon da istatistiksel olarak anlamlı değildi (p˃0,05). Laktatın T1 değeri ile T2, T4 ve T5 değerleri arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlı iken (p˂0,05), laktatın T2 değeri ile T3 ve T4 değerleri arasındaki korelasyon ve laktatın T4 değeri ile T3 ve T5 değerleri arasındaki korelasyon da istatistiksel olarak anlamlı idi (p˂0,05). Çalışmamızda laktat T3 değeri ile PVI T3 değeri arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlı iken (p˂0,05), diğer zaman peryotlarında laktat ile PVI değerleri arasındaki korelasyon anlamlı değildi (p˃0,05). ALT ve AST değerleri karşılaştırıldığında T2, T3, T4, T5'te T1'e göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görüldü (p˂0,05). Laktat değerleri karşılaştırıldığında T2, T3, T4, T5'te T1'e göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardı (p˂0,05). Sonuç: KC nakli vericilerinde operasyon bitimindeki laktat değerlerinin PVI değerleriyle uyumlu olduğunu saptadık. KC nakil cerrahisinin de laktat metabolizmasını etkileyebileceğini düşünmekteyiz. Başka cerrahi türlerinde de PVI ile laktatın korelasyonunu araştıran daha ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu kanısındayız.