The creation of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC)

Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ), 1992 İstanbul Zirvesi'nde Boğaziçi Deklarasyonu'nun imzalanmasıyla kurulmuştur. Bu bölgesel organizasyonun başlatılması'nın öncülüğünde Türkiye ve Cumhurbaşkanı Turgut Özal çoğunlukla akredite edilmiştir. Ancak, üye devletler arasında süregelen bölgesel çatışmalar ve tarihsel çekişmeler olduğu halde KEİ'nin kuruluşu şaşırtıcıydı. Üstelik, Türkiye 1987'den beri iç siyasetinde dinamik değişimler yaşıyordu. Bu bulmacalarla göre, bu araştırma bölgesel engeller ve Türkiye'deki iç değişimler'in KEİ'nin oluşturulmasında liderliğin nasıl bir rol oynadığını sorgulamaktadır. Bu soruşturmasına ilişkin hipotez şöyle ki, liderliğin, özellikle de Özal'ın, KEİ'yi kurmak için bölgesel girişimci olarak değişik mesleğe sahip farklı aktörleri bir araya getirip onlara öncülük etmektir. Hipoteze dayalı olarak, araştırma kalitatif metodoloji ile yürütülmektedir. Süreç takibi (process tracing) yöntem ile belirli bir tarihsel anlatı oluşturmak için alakalı verileri devlet arşivleri, gazete makaleleri, ikinci el röportajlar ve akademik yayınlardan toplanmıştır. Ardından, Craig Parsons'ın fikirsel mantığı ve kamu girişimciliği literatürüne istinaden bölgesel girişimcilik çerçevesinde farklı çember testleri (hoop test) yapılmıştır. Testlere göre, Özal, Şükrü Elekdağ ve Şarık Tara gibi farklı kişilerle etkileşim kurarak KEİ'yi bölgesel girişimci olarak oluşturulmuştur. Buna binaen, araştırma'nın hipotezin doğru olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sonuç, yapısal (strüktürel) açıklamaya dayanan KEİ literatürünün aksine, KEİ'nin kuruluşu için fikrisel bir açıklamayı önermektedir. Ayrıca bu araştırma, bölgesel bir organizasyonun liderliğin rolüne göre nasıl kurulduğunu analiz etmek için alternatif teorik çerçeveyi sunmaktadır.