Karanlık dörtlü kişilik özelliklerinin majör depresif bozukluk tanılı hastalardaki saldırganlık düzeyleri, kendine zarar verme davranışları ve intihar olasılığı üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, karanlık dörtlü kişilik özelliklerinin (makyavelizm, narsisizm, psikopati ve sadizm), majör depresif bozukluk tanılı bireylerde saldırganlık düzeyleri, kendine zarar verme davranışları ve intihar olasılığı üzerindeki etkilerini incelemektir. Kesitsel desende yürütülen bu çalışmanın evrenini, 2023 Şubat – 2024 Kasım tarihleri arasında İstanbul ilinde yaşayan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, belirlenen dahil edilme ve dışlanma kriterlerini karşılayan toplam 140 katılımcı oluşturmaktadır. Bu kapsamda örneklem grubu iki alt gruptan oluşmaktadır. Klinik grup, Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Psikiyatri Polikliniği ve psikiyatri servisinde tedavisi süren, Majör Depresif Bozukluk tanısı almış 70 bireyden oluşmuştur. Kontrol grubunu ise herhangi bir psikiyatrik tanı almamış, gönüllülük esasına göre ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 70 birey oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu (KBF), DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCİD-5-CV), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Karanlık Dörtlü Ölçeği (KDÖ), Buss Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) ve Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri (KZVDDE) kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans dağılımı, bağımsız örneklemler t testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon, Spearman korelasyon, Ki-kare testi ve basit doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, klinik grubun karanlık dörtlü kişilik özellikleri, saldırganlık, kendine zarar verme davranışları ve intihar olasılığı puanlarının kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Korelasyon analizleri, özellikle depresyon düzeyi ile saldırganlık ve intihar olasılığı arasında pozitif ve güçlü ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Karanlık dörtlü kişilik özellikleri klinik grupta ana değişkenlerden yalnızca saldırganlık ile ilişkili bulunmuş, kontrol grubunda ve tüm örneklemde ise tüm ana değişkenler ile ilişkili bulunmuştur. Yapılan regresyon analizleri, karanlık dörtlü kişilik özelliklerinin saldırganlık üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisinin bulunduğunu, ancak intihar olasılığı ve kendine zarar verme davranışları üzerinde anlamlı bir yordayıcılık göstermediğini ortaya koymuştur. Bulgular, karanlık kişilik örüntülerinin majör depresyonla birlikte daha çok dışa dönük davranışsal risklerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, majör depresyon tanısı taşıyan bireylerin klinik değerlendirmelerinde yalnızca duygudurum belirtilerinin değil, kişilik örgütlenmelerinin de dikkate alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Elde edilen verilerin hem klinik psikoloji hem de adli psikoloji alanlarında risk değerlendirme ve müdahale süreçlerine katkı sağlayacağı öngörülmektedir.