Karayolu kavşaklarının tipine karar verme sürecinde kapasite, güvenlik ve maliyet (kGm) parametrelerini optimize eden bir modelin geliştirilmesi

Karayolları ülkemizde yük ve yolcu taşıma miktarlarında en ön sırada yer almaktadır. Buna karşılık ülkemizde karayollarına yapılan yatırımlar çok büyük olarak belirtilmekte ancak bu yatırımların verimli ve teknik detaylara uygun olarak yapılıp yapılmadığı tartışılmamaktadır. İyi bir karayolu, ağ sayısının çok olduğu karayolu demek değildir. İyi bir karayolu, ağ sayısının verimili yani en az kazaya sebebiyet verdiği en çok işlerlik sağlayandır.Karayolu kesimi içerisinde en önemli karayolu elemanlarından biri olan kavşaklar ülkemizde kazaların çokça meydana geldiği ve insanların zaman kayıplarına sebebiyet veren bir yapıdır.Karayolu kavşakları , kentiçi ve kentdışı olmak üzere iki kesimde ele alınabilir. Çalışmamızda kentdışı kavşaklar incelenmiş olup bu kavşak türlerinin eksiklikleri,yetersizlikleri ve aksaklıkları önemle dikkate alınmış bu kavşakların nasıl çözüme ulaştırılacağı ve nasıl yollar izlenerek sıkıntıların giderileceği bu çalışmada incelenmiştir. Bu çalışma yapılırken somut örneklerin incelenmesine dikkat edilmiştir.Yapılan çalışmada kavşaklar Kapasite,Güvenlik,Maliyet (kGm) parametreleri yönünden incelenmiştir. Bu üç parametre kavşaklar söz konusu olduğunda kavşak yapımı için birbirinden ayrılamayan parametreler olarak ele alınabilir. Ülkemizde kavşaklar tasarlanırken aynı seviyeli yada farklı seviyeli ve bunların farklı tipleri şeklinde tasarlanmaktadırlar. Bu tasarımlar yapılırken kavşaklar belli bir dayanağa dayandırılmadan bazı kişlerin insiyatifinde olmak üzere tasarım süreçleri gelişmektedir. Bu tezdeki amacımız kavşaklarda kapasite ve güvenlik parametrelerini puanlama sistemine sokarak daha sonrada maliyet kısmında da değerlendirme süreci işlemesi şeklinde bir teknik alt yapıyı oluşturmaktır.Devlet ve il yollarında mevcut bulunan yada yeni yapımına geçilecek karayolu kavşakları çalışmamızda geliştirilen Kapasite (50 Puan), Güvenlik(50 Puan) şeklinde incelenmiştir. Kapasite KYS (Kapasite Yeterlilik Süresi) şeklinde 5 ana puan türünde incelenmiş,Güvenlik ise 19 maddeden oluşan kavşak altyapı parametreleri şeklinde incelemesi yapılmıştır. Bu incelemede ,Kapasite ve Güvenlikten 60 Puan üzeri alan kavşak yeterli görülmüş ancak yeterli görülen kavşağın yeterli görüldüğü süre içerisinde (KYS) işletme (Bakım+Kaza) maliyetlerinin bulunması istenilmiştir. Yeterli görülmeyen kavşak için ise ;yeni yapılacak kavşağın yapım maliyeti ve ayrıca yapılacak kavşağın işletme (Bakım+Kaza) maliyeti bulunması istenmiştir.