Karayolu kesimi trafik karakterizasyonu için matematiksel modellemeler

T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü (TCK veya KGM) karayolu kesimlerinde yaygın olarak üç farklı taşıt ölçüm sistemi kullanmakta olup, kesimlerden geçen araçlara ilişkin önceden belirlenen noktalarda olabildiğince düzenli trafik ölçümleri yapmaktadır. Trafik ölçümlerinde en yaygın olarak kullanılan taşıt sayım sistemi Otomatik Taşıt Sayım ve Sınıflandırması (OTSS) veya bir diğer adı ile Metrocount (MC) otomatik araç sayım cihazları yardımıyla taşıt trafiğini oluşturan sistemde önceden tanımlanmış 12 farklı araç türüne ait hareket yönü, dingil konfigürasyon ve ağırlıkları ile araç hızı, ölçüm tarihi ve aracın geçiş zamanı gibi bilgiler derlenmekte ve kaydedilmektedir.Bu çalışmada, Sivas ve çevresi illeri kapsayan KGM 16. Bölge sınırları içerisinde 2003 ? 2008 yılları arasında yapılan ölçümlerle derlenen veriler kullanılmıştır. Bu veriler kayıt edildikleri tarihlere göre düzenlenerek; her bir ölçüm yılına ait yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, hafta içi ve hafta sonu, günlük ve saatlik zaman dilimleri için trafik verileri ayırdedilerek ve türetilerek çalışmada kullanılan ana veritabanı oluşturulmuştur. Bu veritabanı ile farklı zamansal dilimler arasındaki değişim, gelişim ve ilişkiler analiz edilerek irdelenen bölge geneli ve kesimlerine ait yıllık, mevsimlik, aylık bazlarda ortalama günlük trafikleri ile yıllık-mevsimlik, yıllık-aylık ve mevsimlik-aylık ilişkiler elde edilerek bölge geneli trafik karakteristiği ile özelliklerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Bunlara ilaveten mevcut trafiğin gün içindeki dağılımı irdelenerek günlük trafik değerlerinin elde edilmesinde ve kısıtlı trafik ölçümlerinin programlanmasında kullanılabilecek belirgin ölçüm saat aralıkları tespit edilmeye çalışılmıştır.