Karbapenemlere dirençli Klebsiella pneumoniae izolatlarına karşı seftazidim-avibaktamın farklı antimikrobiyallerle kombinasyonlarının etkinliğinin araştırılması

Kan dolaşımı enfeksiyonlarında Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli'den sonra en sık izole edilen gram negatif etkendir. Genetik yapısındaki değişiklikler nedeniyle yüksek antibiyotik direnci gösteren bu bakteri, genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL) üretebilir. GSBL üreten suşlara karşı karbapenemler tercih edilse de artan direnç, yeni antibiyotiklerin ve antibiyotik kombinasyonlarının araştırılmasını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, kan kültürlerinden izole edilen karbapenemlere dirençli K. pneumoniae suşlarında seftazidim/avibaktam ile fosfomisin, meropenem ve kolistin kombinasyonlarının etkinliği dama tahtası ve zamana bağlı öldürme testleriyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 1 Mayıs–31 Ekim 2024 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına gönderilen kan kültürlerinden izole edilen, VITEK 2 sistemi ile karbapenem direnci saptanan 100 K. pneumoniae suşu incelenmiştir. İzolatlardaki karbapenemaz genleri, Bio-Speedy® Karbapenem Direnci qPCR kiti (Bioksen, Türkiye) ile PCR yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Seftazidim/avibaktam, meropenem ve kolistin MİK değerleri sıvı mikrodilüsyon, fosfomisin MİK değerleri ise agar dilüsyon yöntemiyle belirlenmiştir. Seçilen izolatlara dama tahtası ve zamana bağlı öldürme testleri uygulanarak antibiyotik kombinasyonlarının etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen izolatların %74'ü yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan elde edilmiştir. Hastaların %52'si erkek, %48'i kadındır. Hastaların cinsiyet özellikleri ve yaş dağılımları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. İzolatların %87'sinde OXA-48, %77'sinde NDM, %69'unda KPC geni saptanmış; en sık gen kombinasyonu KPC+NDM+OXA-48 (%31) olmuştur. Seftazidim/avibaktam (CZA), meropenem (MEM) ve kolistine direnç oranları sırasıyla %72, %97 ve %84'tür. Fosfomisin (FOS) için 67 izolatın MİK değeri >32 μg/mL bulunmuştur. Dama tahtası testinde en fazla sinerji FOS+CZA kombinasyonunda görülmüş; diğer kombinasyonlarda genellikle tanımlanamayan etkileşim saptanmıştır. Zamana bağlı öldürme testinde FOS+CZA kombinasyonu için bir izolat sinerji, bir izolat antagonizma, diğerlerinde ise tanımlanamayan etkileşim görülmüştür. MEM+CZA kombinasyonunda bir izolatta sinerji, diğerinde tanımlanamayan etkileşim bulunmuş ve COL+CZA kombinasyonunda bir izolatta tanımlanamayan etkileşim saptanmıştır. İki yöntem arasındaki uyum %42,86 olarak tespit edilmiştir. Çalışmamızda dama tahtası yöntemi ile en yüksek sinerji oranı FOS+CZA kombinasyonunda tespit edilirken bunu MEM+CZA kombinasyonu izlemiştir. Time kill testi ile FOS+CZA ve MEM+CZA kombinasyonlarında sinerji saptandı. Dama tahtası yöntemi için standart yorumlama kriterlerinin bulunmaması ve zamana bağlı öldürme testi için testin uygulanış biçimi ve yorumlama kriterleri açısından fikir birliği bulunmaması çalışmalarda farklı sonuçların görülmesine neden olmaktadır. Bu farklılıklar, daha fazla çalışma yapılmasına ve her iki yöntem için standartların oluşturulmasına duyulan ihtiyacı göstermektedir.