Kardiyopulmoner baypasta PVC ve silikon kaplı hat kullanımının postoperatif dönemde laktat seviyesi üzerinde etkisinin karşılaştırılması

Kardiyopulmoner baypas (KPB) sırasında kanın yabancı yüzeylerle teması ve hemodinamik dengenin bozulması metabolik stres ve inflamatuvar yanıta yol açabilir. Kalp akciğer makinesinde kullanılan hatların materyali (PVC veya silikon) kan bileşeni hasarı, biyouyumluluk ve gaz değişimi üzerinde farklı etkilere sahip olabilir. Bu farklılıklar, özellikle doku perfüzyonunun önemli bir biyokimyasal belirteci olan laktat seviyeleri üzerindeki etkiler, KPB sırasında ve sonrasında gelişen hiperlaktatemi, doku hipoksisi ve anaerobik metabolizma gibi faktörlere bağlı morbidite ve mortalite için prognostik göstergeler olarak kabul edilir. Bu çalışma ile PVC ve silikon tüp başlık hat kullanımının postoperatif laktat düzeyi üzerindeki etkisini karşılaştırmayı amaçladık. Aralık 2023–Aralık 2024 yılları arasında Gaziantep Şahinbey Eğitim ve Araştırma Hastanesinde S5 model kalp-akciğer makinesi ile kardiyak cerrahi uygulanan Elektif kardiyovasküler cerrahi geçirmiş 18-75 yaş aralığında ki 200 hastada retrospektif olarak tüm kan gazı parametreleri, kross süresi, pompa süresi ve ısı incelendi. Kalp akciğer makinesindeki roller pompa başlığında kullanılan hat tipine göre hastalar PVC (n=100) ve silikon (n=100) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Preoperatif ve postoperatif hematokrit (HCT) ve laktat değerleri kaydedildi. İstatistiksel analiz SPSS 23 programı ile yapıldı; gruplar arası karşılaştırmalarda parametrik ve nonparametrik testler, grup içi analizlerde bağımlı örneklem t-testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bu bulgular sonucunda Preoperatif hemoglobin, hematokrit ve laktat düzeyleri iki grup arasında benzerdi (p>0,05). Postoperatif dönemde ise HCT ve laktat değerlerinde hat materyaline bağlı anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Silikon hat kullanılan hastalarda postoperatif HCT daha yüksek, laktat düzeyleri ise PVC grubuna kıyasla daha düşük bulundu. Sonuç olarak PVC hat kullanımında postoperatif laktat düzeylerinde belirgin artış gözlenirken silikon hat grubunda bu artış izlenmedi. Bulgular, silikon hatların biyouyumluluk ve metabolik stabilite açısından mikroemboli ve hemoliz oranlarının daha düşük olmasından avantaj sağlayabileceğini ve postoperatif dönemde doku perfüzyonunun korunmasına katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir.