Kardiyopulmoner resüsitasyon uygulamaları sırasında hava yolu cihazları kullanımının değerlendirilmesi

DADAKÇI Yağmur Can. Kardiyopulmoner Resüsitasyon Uygulamaları Sırasında Hava Yolu Cihazları Kullanımının Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanlık Tezi. Ankara 2018. Kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) sırasında en optimal havayolu yönetimi stratejisinin hangisi olduğu net olarak belirlenmiş bir konu değildir. Pratikte genellikle kabul gören yaklaşım, gögüs kompresyonlarına minimal ara verecek şekilde balon-valf-maskeden daha ileri havayolu tekniklerine doğru aşamalı ilerlemektir. Havayolu yönetimi hasta kaynaklı faktörlere ve uygulayıcının becerilerine göre farklılık gösterebilir. Bu çalışmanın amacı; ülkemizde acil servis, yoğun bakım servisleri ve ameliyathanelerde görev yapmakta olan doktorların kardiyopulmoner resüsitasyon uygulamaları esnasında hava yolu kontrolü yaklaşımlarını ve supraglottik hava yolu araçlarını (SGHA) kullanımı konusundaki tecrübelerini değerlendirmektir. Etik komite onayı alındıktan sonra, ülkemizdeki üniversite hastaneleri ve eğitim araştırma hastanelerinde, acil servis, yoğun bakım servisleri ve ameliyathanelerde halen aktif çalışmakta olan doktorlara 01 Mayıs-01 Temmuz 2017 tarihleri arasında, internet üzerinden anket formları ulaştırıldı. Anket KPR sırasında havayolu yönetimi stratejileri, kullanılan havayolu cihazları ve teknikleri, zor havayolu varlığında uygulanan kurtarıcı teknikler ve end-tidal karbon dioksit kullanımı ile ilgili sorular içermekteydi. Ankete katılmayı kabul eden doktorların toplam sayısı 357 idi. Çalışmamıza katılan doktorların %24'ü KPR sırasında laringoskopi için kompresyonlara ara verdikleri sürenin 5 saniyeden uzun olduğunu belirtti. Kompresyon kesintisi süresi uzman doktorlarda ve anestezistlerde daha kısa idi. Zor entübasyonla karşılaşıldığında, toplamda doktorların %37'si alternatif bir yönteme geçmeden önce üçten fazla entübasyon denemesi yapmakta idi. Uzman doktorların ve anestezistlerin 3'ten fazla deneme yapmama oranları daha fazlaydı. KPR sırasında endotrakeal tüp yerine SGHA kullanımının, entübasyon tecrübesi daha fazla olmasına rağmen, uzman doktor ve anestezi doktorları grubunda daha yüksek oranda olduğu görüldü. Videolaringoskopi konusunda kendisini yeterli hissedenlerin oranı %35,8, acil ön boyun girişimi konusunda kendisini yeterli hissedenlerin oranı ise %15,6 idi. Çalışmamıza katılan doktorların %33'ü KPR sırasında hiçbir zaman etCO2 dedektör cihazı kullanmamaktaydı. Hem ERC hem de AHA tarafından yayınlanan güncel kılavuzlar, KPR sırasında kesintisiz ve kaliteli göğüs kompresyonlarının önemini vurgulamaktadır. Bu nedenle, entübasyon denemeleri için uzamış kompresyon kesintilerine neden olmak yerine SGHA gibi alternatif cihazların kullanımı önerilmektedir. Ülkemizdeki doktorların KPR sırasında havayolu yaklaşımını ve güncel kılavuzlara uyumunu incelediğimiz bu çalışmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde; anestezi doktorlarının diğer branşlara oranla ve branştan bağımsız olarak uzman doktorların da asistan ve pratisyen doktorlara oranla kılavuzlara daha uyumlu hareket ettikleri; ancak yine de kılavuzların önerilerine uyumun yetersiz kaldığı görülmektedir. Sıklıkla KPR uygulamak durumunda olan doktorların, konu hakkındaki bilgi ve becerilerini daha fazla geliştirmeleri ve güncellemeleri gerektiği kanısındayız Anahtar Kelimeler: Kardiyopulmoner resüstiasyon, havayolu yönetimi, supgraglottik havayolu aracı