Karizmanın yeniden keşfi: Cumhuriyet sonrası Türk siyasetinin Weber'in karizma anlayışı çerçevesinde incelenmesi

Liderlik ve benzeri bir yapılanma her toplumda vardır. Lider, izleyenlerini yönlendirir, bir arada tutar ve onlara ilham kaynağı olur. Lider özellikle siyasal lider, Türk siyasi hayatının dinamiğini oluşturan ve Türk siyasetinin anlaşılmasında ve açıklanmasında anahtar rol oynayan bir kavramdır. Türkiye siyasetine sadece lider temelli bakmak tek yönlü ve siyaset gibi karmaşık yapıyı aşırı basitleştirmek anlamına gelir. Merkez-çevre gerilimi, sınıf çatışmaları, ordu, din ilişkileri gibi bir çok faktör de siyasete yön vermektedir. Bu kadar farklılaşma ve çeşitliliği liderlik tiplerinden biri olan karizmatik lider birleştirip bir amaç uğruna yönlendirebilme gücüne sahip olmaktadır. Türkiye'deki siyasi, toplumsal, ekonomik değişim ve dönüşümlerin büyük bir çoğunluğu karizmatik olarak nitelendirilen liderler tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın konusu Max Weber'in otorite tiplerinden biri olan karizma çerçevesinde Cumhuriyet sonrası Türk siyasetinin incelenmesidir. Bu amaçla öncelikle birçok disiplinin ortak konusu olan lider ve liderlik açıklanmaya çalışılmış, ardından karizmaya sosyolojik bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Weber'in karizma anlayışı çerçevesinde Mustafa Kemal Atatürk, Adnan Menderes, Turgut Özal ve Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi yaşamları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Karizma, otorite, liderlik, Türk Siyaseti