Karmaşık geometrili hassas komponentlerin boyutsal doğrulanmasına yönelik temaslı ve temassız ölçüm yöntemlerinin uygulanması ve karşılaştırılması

Yirmi birinci yüzyıl ile birlikte ortaya çıkan küreselleşmenin etkilediği faaliyetlerden bir tanesi ürün tedarik olmuştur. Bu doğrultuda farklı ülkeler arasında ürün alışverişi ve ticareti yapmak mümkün hale gelmiş ve buna ek olarak tasarım ve üretim gibi faaliyetler de farklı ülkeler arasında paylaşılmıştır. Bu sayede kaynak ve iş gücünün uygun olduğu ülkeler tarafından piyasaya ucuz ürün arzı sağlanmıştır. Günümüz dünyasında ürün maliyetlerine ek olarak tedarik sürelerinin de önemli olması daha hızlı imalat ve ölçüm yöntemlerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu sebeple geçtiğimiz yüzyılda kavramsal araştırma seviyesinde olan üç boyutlu yazıcılar endüstride fonksiyonel parça üretiminde kullanılır hale gelmiştir. Uluslararası standartlarca eklemeli imalat olarak da adlandırılan söz konusu sistemlerin üretim hızlarını artırması, nihai ürünlerin kalite kontrol ve doğrulanmasında da benzer ihtiyacı doğurmuş ve optik, lazer veya X-ışını kullanan üç boyutlu temassız ölçüm yöntemleri uygulanmaya başlanmıştır. Günümüzde ölçüm hızı ile öne çıkan bu yöntemlerden optik ve X-ışını kullanan bilgisayarlı tarama yöntemlerinin temel eksikliklerinden bir tanesi söz konusu yöntemlerle yapılacak ölçüm hassasiyetleri hakkındaki bilginin ve kabul görmüş standartların azlığıdır. Literatürdeki bilgi eksikliğini gidermek amaçlı gerçekleştirilmiş olan bu tez çalışması kapsamında kritik boyut ve şekil toleranslarına sahip numuneler tasarlanmıştır. Bu numuneler yüksek mukavemetli alüminyum alaşım malzemeden hem eklemeli imalat hem de konvansiyonel imalat yöntemleri ile üretilmiştir. Sonrasında hem uluslararası standartlarla kabul görmüş koordinat ölçme sistemleri ile hem de temassız optik ve X-ışını kullanan bilgisayarlı tarama ile kontrol edilmiştir. Toplam altmış iki farklı geometrik ölçü ve unsur için yapılan karşılaştırmalar sonucunda üç ölçüm yönteminin iki imalat yöntemine uygulanabilirlikleri ortaya konmuş, avantajlı ve zayıf yönleri vurgulanmıştır.