Katı atıklardan enerji üretimi: Hakkari il örneği

Dünyada ve ülkemizde artan nüfus ve gelişen sanayi ile beraber atık miktarında da artış söz konusudur. Dünyada çevresel krize neden olan ve ekosistem için tehdit oluşturan atıklar, insanlığın temel ihtiyaçlarından olan enerji üretimini karşılamak amacıyla değerlendirilmeye başlanılmıştır. Küreselde atıkları sorun olmaktan çıkararak bir fırsat hammaddesi olarak enerji dönüşümünde değerlendirme çalışmaları yaygın şekilde devam etmektedir. Dünyada enerji taleplerinin karşılanmasında yenilenemeyen enerji kaynaklarının yetersiz kalması nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim hızlı bir trende girmiştir. Bu çalışmada katı atıklar incelenerek dünyada ve ülkemizde atık yönetimi ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Katı atıkların değerlendirilme aşamalarında öne çıkan yöntemlerden biri enerji geri kazanımıdır. Küreselde ve ülkemizde enerji hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Hakkâri ilinde yapım aşamasında olan düzenli atık depolama sahası ile bütünleşik enerji üretimi teknik açıdan değerlendirilmiştir. Hakkâri ili sınırları içinde ortaya çıkan katı atık miktarı, düzenli depolama sahasında çıkabilen depo gazı ve enerji üretimine geri kazanılması için öngörülen gaz miktarı hesaplanmıştır. Öncelikle Hakkâri'nin gelecekteki nüfusu iller bankası yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Hakkâri'nin kişi başı günlük ortalama katı atık miktarından yola çıkarak yıllık toplam atık miktarı bulunmuştur. Atık miktarı verisi kullanılarak ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından geliştirilen LandGEM matematik modeli ile de gaz miktarı tahmin edilmiştir. Tahmin sonucu geri kazanımı sağlanan gazın içten yanmalı motorlarda yakıldığında elektrik üretim potansiyeli hesaplanmıştır. Ayrıca enerji üretim tesisi maliyet kalemlerine de yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hakkâri, depo gazı, yenilenebilir enerji, katı atık