Kaynaklı birleştirmelerin mekanik özelliklerine kalıcı gerilmelerin etkisinin deneysel olarak belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, kaynaklı birleştirmelerde oluşan kalıcı gerilmelerin birleştirmenin mekanik özelliklerine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, Fe 37 kalite yapı çeliği lama malzemeler (50 10 mm ve 70 10 mm) kullanılmıştır. 70 10 alt lamaya yatay çekme presinde eksenel çekme yükü uygulanarak 91 N/mm², 148 N/mm², 194 N/mm² ve 222 N/mm²'lik farklı öngerilmeler oluşturulmuştur. Belirtilen öngerilmelere maruz alt lama üzerine yerleştirilen 50 10 üst lama, bindirme köşe kaynağı ile öngerilmeli lamaya birleştirilmiştir. Kaynaklı birleştirme tamamlandıktan sonra alt lamalardaki öngerilme kaldırılmıştır. Bu sayede köşe kaynaklı birleştirmede farklı kalıcı gerilmeler oluşturulmuştur. Kaynaklı birleştirmede oluşturulan kalıcı gerilmelerin, birleştirmenin mekanik özelliklerine etkilerini belirleyebilmek için çekme/makaslama deneyi uygulanmıştır. Ayrıca kaynak dikişlerinde oluşturulan kalıcı gerilmelerin analizi için fotoelastisite tekniği uygulanmıştır. Vishay PALC 3 Photostress programı kullanılarak dikişlerdeki kalıcı gerilmeler ölçülmüştür.Kalıcı gerilmelerdeki artış, kaynaklı birleştirmenin akma dayanımını ve % uzama miktarını düşürmüştür. Öngerilmesiz köşe kaynak dikişlerinde en yüksek akma dayanımı ve % uzama miktarı görülürken, 222 N/mm² öngerilmeli kaynaklı birleştirmede minimum mekanik özellikler belirlenmiştir.