Kayısı (Prunus armenıaca L.)'dan Flowerıng Locus T geninin klonlanması, karakterizasyonu ve ifade analizi

Çok yıllık odunsu bitkilerde en önemli morfolojik değişim, çiçeklenme döngüsünün bir parçası olan vejetatif evreden reprodüktif evreye geçiştir. Bu geçişin başarısı; yalnızca yaşam döngüsünün tamamlanması için değil, aynı zamanda ekonomik olarak kaliteli meyve ve tohum üretimi için de temel sağlamaktadır. Bitkilerde çiçeklenmenin başlaması fotoperiyot, vernalizasyon, ortam sıcaklığı, bitki hormonu ve otonom yollar gibi içsel ve çevresel sinyaller tarafından kontrol edilir. Ekonomik öneme sahip bitkilerde fotoperiyodun moleküler mekanizması, çiçeklenme zamanını kontrol etmenin en önemli anahtarıdır. Fotoperiyoda bağlı çiçeklenmenin ana aktörü olan FLOWERING LOCUS T (FT), fosfatidiletanolamin bağlayıcı protein (PEBP) ailesine ait proteini kodlar ve bitkilerde çiçeklenmenin düzenlenmesinde önemli rol oynar. Rosaceae familyasına ait kayısı (Prunus armeniaca L.) Türkiye için ekonomik açıdan en önemli meyve türlerinden biridir. Bugüne kadar FT geni, başta Arabidopsis ve çeşitli türlerde çiçeklenmedeki rolü için kapsamlı bir şekilde çalışılmıştır. Ancak, FT'nin Prunus armeniaca L.'da çiçeklenmedeki rolü tam olarak açık değildir. Bu doktora tez çalışmasında, homolojiye dayalı klonlama ve RACE-PCR yoluyla FT geni kayısı (Prunus armeniaca L.)'da ilk defa tanımlanmış ve farklı gelişim aşamalarında ifade analizi ilk kez yapılmıştır. PaFT'den 174 amino asitlik bir proteini kodlayan 525 bp'lik bir açık okuma çerçevesi elde edilmiştir. Amino asit dizi hizalaması PaFT'nin PEBP ailesine özgü, korunmuş bir alan içerdiğini ve Prunus persica'dan PpFT %99.4 ve Prunus mume'den PmFT %98.8 proteinleriyle yüksek bir homoloji paylaştığını göstermiştir. Ayrıca, RT-qPCR analizi ile Prunus armeniaca L.'da FT'nin yapraklarda, çiçek organlarında ve meyvelerde ifade olduğu gösterilmiştir. Sonuçlarımız, PaFT'nin kayısı (Prunus armeniaca L.)'da FT'nin homolog bir geni olduğunu ve bitki çiçeklenme zamanını koordine etmede işlev görebileceğini göstermiştir.