Kayseri'deki raylı sistem planlaması ve uygulama süreçlerinin irdelenmesi

Türkiye'deki son dönem kentleşme oranındaki artış; beraberinde hızlı büyüyen kentler ve büyümenin yarattığı sorunları ortaya çıkarmıştır. Uzun yıllardır izlenen politikalar ve eğilimler ile kentsel ulaşımda, enerji tüketimi yüksek ve dışa bağımlı, çevreye olumsuz etkileri olan, kentteki sınırlı yol yüzeyini verimli kullanamayan, kaza oranları yüksek lastik tekerlekli ulaşım türleri kullanılagelmiştir. Bu uygulamanın yerine insan öncelikli, çevreye duyarlı, gerçekçi, mevcut veri ve altyapının kullanıldığı, ekonomik sistemlerin seçilip kullanılması, yolculuk talebinin yönlendirilmesi yönteminin yaygınlaştırılması ile sorunların en aza indirilmesi ya da bertaraf edilmesi düşünce ve bilinci yerleşmeye başlamıştır.Kentsel ulaşım sorunlarının çözümünde son dönemde büyük kentlerde yapılan raylı sistem uygulamalarının örnek kent olarak seçilen Kayseri'de irdelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Bu kapsamda Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde faaliyete geçen raylı sistem uygulamasının, fiziksel, çevresel ve ekonomik özellikleri araştırılmış, sisteme ilişkin kentte yapılan çalışmalar irdelenmiştir.Dünyadaki ve Türkiye'deki raylı sistem uygulamaları, tarihsel süreçte incelenerek, diğer ulaşım türleri ile karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Kayseri Büyükşehir Belediyesince 2000 yılında ihalesi yapılarak, Ağustos 2009 tarihinde uygulamaya geçilen raylı sistem uygulamasının planlama süreci bu tez çalışmasında detaylı olarak ele alınmıştır.2000-2008 yılları arasında hazırlanan sayısı 8'i bulan Ulaşım raporlarında nazım plan kararlarının dikkate alınıp alınmadığı, yeşil türlere (yaya-bisiklet) ilişkin raylı sistem bağlantılarının kurulup kurulmadığı, diğer ulaşım türlerinin sisteme entegrasyonun sağlanıp sağlanmadığı ve aktarma alanlarının önerilip önerilmediği konularındaki öngörüler araştırılmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca raporlarda sunulan önerilerin geçen zaman içerisindeki gerçekleşme durumuna ilişkin bulgular özetlenerek, planlardaki öngörülerin süreklilik bağlamında irdelenmesine çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler : Kayseri, kentsel ulaşım, toplu taşım, raylı sistemler, ulaşım raporları