Kazakistan ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin herkes için sporla ilgili farkındalık düzeyleri ile yaşam kalitesi düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı Kazakistan ve Türkiye'de öğrenim gören Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri öğrencilerinin Herkes İçin Spor farkındalığı ile Yaşam Kalitesi düzeylerini belirlemektir. Bu amaçla üniversite öğrencilerinin herkes için spor kavramı hakkındaki görüşlerini ve yaşam kalitesi düzeylerinin nasıl olduğunu betimlemek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma; tarama modelleri içinde yer alan, iki ve daha çok sayıdaki değişken arasında birlikte değişim varlığını belirlemeyi amaçlayan ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırma örneklemini spor bilimleri fakülteleri ve yüksekokullarında öğrenim gören Kazakistan'dan 689, Türkiye'den 701 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama amacıyla yaş, cinsiyet, medeni durum ve sınıf seviyesi değişkenlerinin yer aldığı demografik bilgi formu, "Yaşam Kalitesi ölçeği", araştırmacı tarafından hazırlanmış olan "Herkes İçin Spor Farkındalığı Anketi" ve Doktora tezi kapsamında Kazak dilinde ilk olarak araştırmacı B. Yermakhanov ve ark. (2021), tarafından geliştirilen "Yaşam Kalitesi Ölçeği" (Kazakça versiyonu) kullanılmıştır. Verilerin analizinde hangi testlerin kullanılacağına karar verilebilmesi amacıyla normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağılmaması sebebiyle veri analizinde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney-U, Kruskal Wallis-H ve Spearman Rank Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Kazakistan ve Türkiye'de öğrenim gören Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri öğrencilerinin herkes için spor farkındalıklarının yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçları herkes için spor ile yaş değişkeni açısından Kazakistan'da öğrenim gören öğrenciler açısından anlamlı bir fark bulunmazken, Türkiye'de öğrenim gören öğrenciler için 18-20 yaş aralığında anlamlı fark tespit edilmiştir. Aynı şekilde herkes için spor ile cinsiyet değişkeni açısından değerlendirme yapıldığında Kazakistan'da öğrenim gören öğrenciler açısından anlamlı bir fark bulunmazken, Türkiye'de öğrenim gören öğrenciler için erkek öğrenciler açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Herkes için spor ile medeni durum değişkeni arasındaki ilişkiye bakıldığında her iki ülke öğrencileri içinde evli ya da ilişkisi olmanın herkes için spor farkındalığını artırdığı söylenebilir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre Kazakistan ve Türkiye'de öğrenim gören Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri öğrencilerinin yaşam kalitesi düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Yaşam kalitesi ile cinsiyet arasındaki ilişkiye bakıldığında iki ülke öğrencileri açısından farklı sonuçlar elde edilmiştir. Yaşam kalitesi ile yaş arasındaki ilişkide ise yaşın ilerlemesi ile birlikte yaşam kalitesi beklentisinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam kalitesi ile medeni durum değişkeni arasındaki ilişkiye bakıldığında her iki ülke öğrencileri içinde evli ya da ilişkisi olmasının yaşam kalitesi motivasyonunu arttırdığı sonuna ulaşılmıştır. Ayrıca genel olarak yaşam kalitesi düzeyinin artması ile herkes için spor farkındalığı arasında pozitif ilişki görülmüştür. Kazakistan ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin yaşam kalite düzeyleri karşılaştırıldığında Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin yaşam kalitesi düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır.