Kazıklı kıyı yanaşma yapılarının analiz ve tasarım aşamalarının incelenmesi

Karasal bölgelere kıyasla Kıyı Bölgeleri dinamik çevre etkileri, doğal denge ve artan nüfusla beraber insan nüfusunun bulunduğu en yoğun olan bölgelerdir. Dünya Kaynakları Enstitüsünün (WRI) Nisan 2012 yılı içerisinde yayınlamış olduğu Kıyı Alanlarının Uzunlukları isimli raporda, Dünya nüfusunun yaşam alanları olan karasal alanların yaklaşık 150.000.000 km2 olduğu ve bunun yaklaşık 1.700.000 km2 kadar alanın ise kıyı alanlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Birleşmiş Milletlerin hazırlamış olduğu raporlarda ise Dünya nüfusunun yaklaşık %40'ının kıyı alanlarında yoğunlaştığı ifade edilmektedir. Birbirinden bağımsız birçok kurum ve kuruluşların gelecek 25 yıl içerisindeki nüfus yoğunlukları öngörü çalışmalarında, özellikle 2025 yılında kıyı bölgesinde ikamet etmesi beklenen insan popülasyonun dünya nüfusunun yaklaşık %75 ini oluşturabileceği tahmin edilmektedir. Toplam karasal alanların yaklaşık %30'luk payı ile kıyı alanlarına sahip ülkemizde de yerleşik nüfusun %50 si kıyı alanlarında yoğunlaşmaktadır. Kıyı bölgeleri mal ve hizmet üretmek için zengin kaynakları içeren ve çoğu ticari endüstriyel faaliyetler için vardır. Ekonomik verileri yüksek ülkelerin büyük çoğunluğunun ekonomik zenginliğinin kaynağı, deniz kıyıları sayesinde olmaktadır. Ülkemizin, jeolojik ve jeofizik açıdan aktif fayların yer aldığı deprem kuşağı ve coğrafi konumu göz önünde bulundurulduğunda, ulaşım ve altyapı projelerinin başarılı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan standart ve şartnamelerin deniz, hava, karayolu ve demiryolu ulaşımı altyapı projeleri için ulusal alanda incelenmesi gerekmektedir. Türkiye'nin ulaştırma altyapısından sorumlu en önemli kurumlarından biri olan Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları (DLH) Genel Müdürlüğü, 2008 yılında, "Kıyı ve Liman Yapıları, Demiryolları ve Hava Meydanı İnsaatlarına İlişkin Deprem Teknik Yönetmeliği" ile kapsama giren yapılar için bir deprem yönetmeliği hazırlatmıştır. Yönetmeliğin en belirgin özelliği tüm dünyada kullanılmakta olan uluslararası şartnamelerin ve standartların temel prensiplerine uygun şekilde hazırlanmış olmasıdır. İnşa edilecek kıyı yapıları, yapısal olarak deniz ile etkileşimleri, ve stabiliteleri açısından kapalı yüzlü ve açık yüzlü yanaşma yapıları olarak sınıflandırabilirler. Bu tez çalışmasında açık yüzlü yanaşma yapı tipi olan kazık destekli yanaşma yapılarının tipleri, yapı durabilitesi, yapısal sistemleri, analiz ve tasarım aşamaları ulusal ve uluslararası standartlar, yayınlar ve şartnameler ışığında değerlendirilmiştir. Bu amaçla hazırlanan tez, ilgili konuları ayrı ayrı bölümlerde ele almaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, tezin amacından ve çalışmalar sırasında referans olarak yararlanılan ulusal ve uluslararası şartnameler ve literatür listesi sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, kıyı yapılarının kısa tarihçesi, tipleri, işletme fonksiyonlarına göre sınıfları ve farklı işletme fonksiyonlarına ait yapıların işletme ve çevresel etki yükleri incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Kazıklı Kıyı Yanaşma Yapılarının tipleri incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümde, kıyı yapıları için yapısal sistemleri meydana getiren yapısal ve yapısal olmayan elemanlardan bahsedilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde, kazıklı tip kıyı yapılarının temel tasarım ilkeleri hakkında bilgi vermektedir. Çalışmanın altıncı bölümünde, kazıklı tip kıyı yapılarının sismik tasarım ilkeleri hakkında bilgi vermektedir. Çalışmanın yedinci bölümünde, yapısal modellemeden bahsedilmektedir. Çalışmanın sekizinci bölümünde, kıyı yapıları temel durabilitesinden bahsedilmiştir. Çalışmanın dokuzuncu bölümünde, mevcut bir yanaşma iskelesinin işletme yüklerinin artırılması durumunda yapısal performansı statik lineer ve dinamik non-lineer analiz yöntemleri ile performansı ve yapısal dayanımı incelenmiştir. Çalışmanın onuncu bölümünde tez çalışmasının sonuç ve değerlendirmelerine yer verilmiştir.