Keban ve Karakaya HES'de enerji veriminin iklim parametrelerine bağlı olarak akıllı sistemlerle analizi

Enerji; hayat kalitesini iyileştiren, ekonomik ve sosyal iyileşmeyi sağlayan en önemli faktördür. Ülkelerin büyümesi için sanayileşmeye, sanayileşme için ucuz, temiz ve kesintisiz enerjiye, enerji için ise finans, teknoloji ve insan kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizin enerji tüketiminin her geçen gün artması sebebiyle, diğer enerji alternatifleri karşısında milli kaynak olan suyu kullanan hidroelektrik santrallerinin yapımına ve yüksek verimli bir şekilde işletilmesine gerek duyulmaktadır. Bu çalışmada; Diyarbakır ili sınırları içerisinde bulunan Karakaya Hidroelektrik Santrali ile Elazığ ili sınırları içerisinde bulunan Keban Hidroelektrik Santralinin verim ve üretim değerlerinin yapay sinir ağları ile tahmini yapılmıştır. Bu tahmin çalışmasında santral göl havzasının bulunduğu bölgenin ortalama nem, yağış miktarı, açık yüzey buharlaşma miktarı, ortalama basınç ve sıcaklık gibi meteorolojik verilerinden ve hidroelektrik santralin de gelen suyun debisi, hidrolik düşü, buharlaşan su ve özgül su sarfiyatı gibi santral verilerin son beş yıla ait (2008-2012) aylık ortalamaları alınarak, örneklemeler yapılmıştır. Veriler arasından; meteorolojik ve santral verileri giriş, hidroelektrik santralin üretimi ve verimi de çıkış bilgisi olacak şekilde yapay sinir ağının (YSA) çalışması düzenlenmiştir. Teorik analiz sonucu elde edilen denklemler Matlab ve Excel programları kullanılarak çözülmüş ve grafikler halinde sunulmuştur. Oluşturulan YSA modeli ile Karakaya ve Keban Hidroelektrik Santralinin üretim ve verimi yaklaşık %99 doğrulukla tahmin edilmiş olup, bu da elektrik enerjisi ihtiyacının arttığı günümüzde, bir sonraki yıllara ait taleplerin karşılanmasında yapılacak olan çalışmalara yardımcı olabilecektir.