Kekik olarak adlandırılan bazı bitki cinslerinin tohumlarında farklı çimlendirme yöntemleri ve tarla performanslarının belirlenmesi

Bu çalışma, 2007-2008 yılları arasında Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü'ne ait laboratuvar, sera ve deneme tarlasında yürütülmüştür.Çalışmada farklı cinslere dahil 5 farklı kekik türü (Origanum onites L., Satureja cuneifolia Ten., Thymbra spicata L. var. spicata, Thymus kotschyanus Boiss. et Hohen var. kotschyanus ve Coridothymus capitatus (L.) Reichb. fil.) tohumlarında 3 farklı sıcaklık (15oC, 20oC, 20-30oC) etkisi altında kontrol, değişik süre ve sıcaklıklarda soğuk ve sıcak ön işlem, değişik dozlarda KNO3, NaCl ve GA3 uygulamaları, soğuk katlama, soğuk bekletme ve sıcak su uygulaması olmak üzere 16 farklı ön işlem uygulanmıştır. Çimlenen tohumlarda ilk sayım 7. günde, son sayım 21. günde yapılmıştır.Origanum onites L. tohumlarında en yüksek çimlenme oranı, %70,66'lık bir değerle 20 oC sıcaklıkta 1. uygulamadan (kontrol) elde edilmiştir. Satureja cuneifolia Ten. tohumlarında en yüksek çimlenme oranı, %78,66'lık bir değerle 20-30oC sıcaklıkta 14. uygulamadan (soğuk katlama; 4 hafta +1oC) elde edilmiştir. Thymbra spicata L. var. spicata tohumlarında en yüksek çimlenme oranı, %36'lık bir değerle 15oC sıcaklıkta 1. uygulamadan (kontrol) elde edilmiştir. Thymus kotschyanus Boiss. et Hohen var. kotschyanus tohumlarında en yüksek çimlenme oranı, %58,35'lik bir değerle 20oC sıcaklıkta 3. uygulamadan (soğuk ön işlem; 5 dakika süreli -20oC) elde edilmiştir. Coridothymus capitatus (L.) Reichb. fil. tohumlarında en yüksek çimlenme oranı, %80'lik bir değerle 20oC sıcaklıkta 4. uygulamadan (Sıcak ön işlem; 5 dakika süreli +90oC) elde edilmiştir.Farklı cinslere dahil 5 farklı kekik türünün tohumlarında 24 saatlik 50 ppm GA3 uygulaması, 24 saatlik 100 ppm GA3 uygulaması, 24 saatlik 500 ppm GA3 uygulaması, 24 saatlik 1000 ppm GA3 uygulaması ve sıcak su (65 oC'lik suda 24 saat bekletme) uygulamalarında 3 farklı sıcaklık ortamında da çimlenme olmamıştır.Tarla performanslarını belirlemek amacıyla fide haline getirilip deneme tarlasına dikilen farklı cinslere dahil 5 kekik türü, 15., 30. ve 45. günlerde köklü olarak sökülerek fide boyu, kök boyu, fide yaş ağırlığı, fide kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı ve kök kuru ağırlıkları hesaplanmıştır. Kekiklerin 45. gündeki fide boyları ve fide kuru ağırlıkları karşılaştırıldığında, en uzun fide boyunun 20,46 cm ile Thymbra spicata L. var. spicata fidelerinden elde edildiği, en yüksek fide kuru ağırlığının ise 1,33 g ile Coridothymus capitatus (L.) Reichb. fil. fidelerinden elde edildiği belirlenmiştir.Anahtar sözcüklerÇimlenme, Origanum, Satureja, Thymbra, Thymus, Coridothymus.