Kemah (Erzincan) ilçesinin etnobotanik özellikleri

Bu araştırma, Kemah ilçesinde yöre halkının çeşitli amaçlar için kullandığı bitkileri belirlemek amacıyla, 2022 yılının Nisan ve 2023 yılının Mayıs ayları arasında yapılmıştır. Tespit edilen bitkilerin bilimsel ve yöresel adlarının, faydalanılan kısımlarının, faydalanma amaçlarının ve faydalanma yöntemlerinin belirlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde ilçeye bağlı 73 köyün 31'ine gidilerek etnobotanik amaçlı kullanılan bitkilerden örnekler toplanmıştır. Çalışma sonucunda ilçede yetişen bitki taksonları belirlenerek bir tablo halinde verilmiştir. Tabloda her bitkinin familyası, bilimsel adı, yöresel adı, kullanım amacı, kullanılan kısmı ve kullanıma hazırlanışı ve kullanım şekli verilmiştir. Araştırma alanındaki 43 familyaya ait toplam 112 taksonun, 92'si tıbbi, 63'ü gıda, 8'i süs, 8'i hayvan yemi, 6'sı cilt bakımı, 6'sı biyolojik mücadele, 4'ü saç bakımı, 3'ü yakacak, 3'ü boya, 2'si temizlik, 1'i eşya ve 1'i nazardan korunma ve amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda belirlenen bitki taksonlarının fitocoğrafik bölgelere dağılımı; Avrupa-Sibirya 1 (% 0,9), Karadeniz 1 (% 0,9), Akdeniz 3 (% 2,8), İran-Turan 22 (% 20,4) ve bölgesi bilinmeyen 81 (% 75,0) takson şeklinde bulunmuştur. Toplam 9 taksonun Türkiye'nin endemik bitkilerinden olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda etnobotanik kullanımının olduğu belirlenen taksonların ilk beş familyaya dağılımı sırasıyla şu şekildedir; Rosaceae 14 takson (% 25,5), Asteraceae 14 takson ( % 25,5), Lamiaceae 11 takson (% 20,0), Apiaceae 8 takson (% 14,5), Poaceae 4 takson (% 7,4) ve Polygonaceae 4 takson (% 7,4)'dur. Araştırma alanında 43 familyaya ait 91 cins tespit edilmiştir. Çalışmada en çok takson içeren cinsler sırasıyla; Achillea 2 tür (% 5,7), Allium 3 tür (% 8,6), Cerasus 2 tür (% 5,7), Crataegus 3 tür (% 8,6), Hypericum 2 tür (% 5,7), Juniperus 2 tür (% 5,7), Mentha 3 tür (% 8,6), Morus 2 tür (% 5,7), Origanum 3 tür (% 8,6), Plantago 3 tür (% 8,6), Quercus 3 tür (% 8,6), Rosa 3 tür (% 8,6), Rumex 2 tür (% 5,7) ve Salvia 2 tür (% 5,7) şeklindedir.