Kemoterapi alan hastalara neuman sistemler modeli'ne göre verilen eğitim ve izlemin öz yeterlilik ve semptom kontrolüne etkisi

Kemoterapi Alan Hastalara Neuman Sistemler Modeli'ne göre Verilen Eğitim ve İzlemin Öz Yeterlilik ve Semptom Kontrolüne Etkisi Amaç: Araştırma, kemoterapi alan hastalara Neuman Sistemler Modeli'ne göre verilen eğitim ve izlemin öz yeterlilik ve semptom kontrolüne etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma randomize kontrollü deneysel çalışma modeli düzeninde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Turgut Özal Tıp Merkezi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Medikal Onkoloji Ayaktan Kemoterapi Ünitesine başvuran Malatya il merkezinde ikamet eden, en az bir kemoterapi kürü alan yetişkin hastalar oluşturmuştur. Örneklemini ise; 52 deney ve 50 kontrol grubu olmak üzere 102 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında deney ve kontrol grubuna ön testte Hasta Bilgi Formu, KDE-KV ve ESTÖ, son testte KDE-KV ve ESTÖ kullanılmıştır. Deney grubu hastalarına Neuman Sistemler Modeli'ne göre hazırlanan bireysel eğitim programı uygulanmış, hastalara eğitim kitapçığı verilmiş ve 12 hafta boyunca izlem yapılmıştır. Kontrol grubu hastalarına herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Bulgular: Araştırmada deney grubundaki hastaların yapılan girişim sonrası KDE-KV toplam puanında olumlu yönde artış olduğu ve ESTÖ tüm alt semptomlarının puan ortalamalarında olumlu yönde bir azalma olduğu ve puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu görülmüştür (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki hastaların gruplar ararası karşılaştırmasında ise deney grubunun kontrol grubundaki hastalara göre son test KDE-KV puanında artış ve ESTÖ puanlarında düşüş olduğu ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak önemli olduğu görülmüştür (p<0.05). Sonuç: Kemoterapi alan hastalara Neuman Sistemler Modeli'ne göre verilen eğitim ve izlemin hastaların öz yeterliliklerini arttırdığı ve semptom düzeylerinde azalma sağladığı saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Kemoterapi, Neuman Sistemler Modeli, öz yeterlilik, semptom kontrolü