Kemoterapi alan yatan hastalarda bulantı ve kusma ile malnütrisyon düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, kemoterapi alan yatan hastalarda bulantı ve kusma ile malnütrisyon arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Servisi'nde yatarak kemoterapi tedavisi gören 123 kanser hastası alınmıştır. Çalışmada veri toplama formu olarak Hasta Bilgileri Anket Formu, Karnofsky Performans Skalası, Rhodes Bulantı-Kusma ve Öğürme İndeksi (BKÖİ), Nütrisyonel Risk Değerlendirme Skalası - 2002 (NRS-2002) olmak üzere dört veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, ikiden fazla grup karşılaştırılmasında F testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA, Kolmogrov simirnov testi, Cronbach's alfa kat sayısı, Pearson koreasyon analizi, doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların %43.9'u erkek (n=54), %56.1'i (n=69) kadındır. Hastaların ortalama yaşlarının 56,44±17,46 seviyesinde olduğu görülmüştür. Hastaların Nütrisyon Durumunda Bozulma Skoru 1,98±0,76, Hastalık Şiddeti Skoru 2,07±0,84 ve NRS-2002 Total Skorlarının 4,06±0,87 seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Hastaların BKÖİ skorunun 25,04±2,79 düzeyinde olduğu hesaplanmıştır. NRS-2002 Total Skorları ve BKÖİ skorları ortalamalarının anlamlı biçimde yüksek olduğu olduğu görülmüştür. NRS-2002 total skorları ve BKÖİ skorlarının arasında istatistiksel olarak pozitif yönde, çok zayıf düzeyde ve anlamlı düzeyde ilişki olduğu görülmüştür (p<0.05: r=0.20). NRS-2002 total skorları arttıkça BKÖİ da artmaktadır (p<0.05). BKÖİ ölçeğinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve NRS-2002 ölçeğindeki hastalık şiddetini ve nütrisyonda bozulma durumunun %43'ünü açıkladığı görülmüştür. Kemoterapi alan yatan hastalarda bulantı ve kusma varlığının malnütrisyon durumunu artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Hemşireler, bulantı ve kusma ile malnütrisyon durumu yaşayan hastaların beslenme programlarının düzenlenmesinde etkin bir rol almalı ve bu sorunlara yönelik eğitim programları oluşturup bu konuda farkındalık yaratmalıdırlar.