Kent içi bisiklet ulaşımının mekânsal optimizasyonu için CBS bazlı model yaklaşımı: Eskişehir örneği

Günümüz kentlerinde bisiklet yollarının kent içi yollara entegre edilmesi ile birlikte, birçok kent sakini bu yolları gezinti, spor, çalışma, ulaşım gibi amaçlar için kullanmaya başlamıştır. Ancak bisiklet yollarının motorlu araçların baskın olduğu kentsel yollara entegrasyonu sorunlu bir süreci bünyesinde barındırmaktadır. Kentsel alanlarda bisiklet ulaşımını geliştirme sürecinde yaşanan en büyük zorluklardan birisi yapılı çevreye bisiklet yollarının eklenmesidir. Bu tür zorlukların aşılmasında ağ analizleri, rota problemleri, mekânsal optimizasyon gibi sayısal yöntemlerin yanında sağladıkları kolaylıklardan dolayı coğrafi bilgi sistemleri (CBS) gibi araçlara da sıklıkla başvurulmaktadır. Bu tezin temel amacı CBS tabanlı bir bisiklet rotası seçim metodolojisi yardımıyla Eskişehir kentinde, bisikletlilerin ilgi noktalarını (İN) kapsayan, optimize edilmiş bir bisiklet ulaşım ağının tasarlanmasıdır. Çalışmada kullanılan metodoloji Eskişehir kenti için yalnızca optimize edilmiş bir ulaşım ağı tasarlamakla kalmayıp mevcut bisiklet yolu ağının da yeterlilik ve uygunluğunu niceliksel ve niteliksel açılardan değerlendirmektedir. Bisiklet yollarının uygunluk ve yeterliliklerinin değerlendirilmesinde literatürde kabul görmüş güncel yaklaşımlardan üçü olan bisiklet kullanımı stres seviyesi (BKSS), Bisiklet kullanımına uygunluk puanı (BKUP) ve bisiklet kullanımına hizmet seviyesi (BKHS) kullanılmıştır. Bu yaklaşımlar göstermiştir ki Eskişehir kent merkezindeki bisiklet yolları gerek erişebilirlik gerekse uygunluk bakımından yetersizdir. Metodolojideki her bir yaklaşıma göre optimize edilmiş bisiklet yolu ağları ise birbirinden tamamen farklı güzergahları içermekte olup mevcut bisiklet yollarını geliştirme noktasında farklı bakış açıları ve alternatif güzergahlar sunmaktadır.