Kent parklarının karbon ayak izi potansiyelinin belirlenmesi: Seka Park örneği (İzmit)

Küresel ısınma modern yaşamın bedelidir. Küresel ısınma; iklim değişikliği, deniz suyu sıcaklığında artış, biyoçeşitlilik kaybı, orman yangınları, vb. çevre sorunlarını beraberinde getirmiştir. Sorunun çözümü, küresel ısınmaya sebep olan "karbon salımının" azaltlımasıdır. Bu tezin çıkış noktası, "kentsel açık yeşil alanlar, karbon ayak izini azaltmaya katkı sağlar" fikridir. Kentsel açık yeşil alanlar, kentlerin karbon yutak alanları olarak kabul edilmektedir. Karbon depolama, açık yeşil alanların özelliğine göre değişmektedir. Tezin hipotezi "her kentsel açık yeşil alan karbon ayak izini azaltmaya katkı sağlamaz" fikrini savunmaktadır. Çalışma İzmit (Kocaeli)'in önemli kent parklarından olan Seka Park 1. ve 2. Etap'ta yürütülmüştür. Çalışma; mekansal kullanımlara (bina, sert zemin yeşil alanlar) ilişkin nitel-nicel değerlendirmeler, karbon ayak izine ilişkin hesaplamalar ve karbon absorbsiyon-stoğuna ilişkin hesaplamalar temelinde yürütülmüştür. Karbon ayak izine ilişkin hesaplamalarda; öncelikle karbon salımına doğrudan ve dolaylı yoldan neden olan kaynaklar (benzin, dizel, lpg, doğalgaz, elektrik, su tüketimi) belirlenmiş ve tüketim ortaya konulmuştur. Tüketim miktarı belirlenen kaynakların, IPCC Tier 1 ve Tier 2 yaklaşımında yer alan formüller ile karbon ayak izi hesaplanmıştır. Karbon absorbsiyonu Net Birincil Üretim (NPP) hesaplama yöntemi ile hesaplanmıştır. Karbon stoğu IPCC Tier 1 yöntemi ile hesaplanmıştır. Bulgular, 350 m2 çalışma alanında (45.321,15 m2 bina, 54.678,85 m2 sert zemin, 250.000 m2 yeşil alan) 5.577,602x10-3 Gg CO2 karbon salımı, yıllık 2.257.27x10-3 Gg CO2 karbon absorbsiyonu, 836,63x10-3 Gg CO2 karbon stoklama gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Bu değerler çalışma alanının karbon depolama performansının düşük olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak, çalışma alanının karbon yutağı olmasına ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca kent parklarının karbon yutak alanı olarak planlanması ve tasarımına ilke ve esaslar vurgulanmıştır. Anahtar Sözcükler: Küresel Isınma, Karbon Ayak İzi, Açık Ve Yeşil Alanlar, Kent Parkı, Seka Park