Kent planlamada yetki sorunu; Üsküdar örneği

Kent planlama; yaşadığımız kentlere görüntüsünü kazandıran, mekâna biçim veren, yasal mevzuatla kenti değiştirerek veya geliştirerek yeniden üreten; kentsel konut, sanayi, ticaret ve kamusal mekânlara doğrudan müdahale etmenin bir yöntemidir. Kent planlama kentsel ihtiyaçlara cevap üreterek, kentlilerin; daha sağlıklı, daha dayanıklı, daha yeşil, ulaşım imkânlarının daha kolay olduğu kentlerde yaşamalarını sağladığı ölçüde bir amaç; sermayenin faklı amaçlarını gerçekleştirmek için ise, bir araçtır. Kent planlama; sosyal ve toplumsaldır ama en çok da siyasidir. Bu nedenle bu tezde, kente planlama tercihleri ile yön veren yereldeki ve merkezdeki aktörlerin mevzuatta dağınık, parça parça halde bulunan planlamaya ilişkin yetkileri bir bütünsel içinde ele alınıp incelenmiştir. Kentsel mekânda planlamada yetkinin çakışan ve çatışan durumları gözler önüne serilerek bu durumun kentte birbiriyle uyumsuz planlara, kent kimliği ve kentsel ihtiyaçlara cevap veremeyen planlama anlayışına yol açtığı üzerinde durulmuştur. Kentsel alan, planlamada yetkisinin ister çatıştığı ister çakıştığı isterse de bunlar olmaksızın planlama yetkisinin aktörlere dağılımı, yetkinin kullanılması, yasal dayanakların uygunluğu açısından yetki planlamada başlı başına bir sorun olarak görülmüştür çalışmada, bu sorunun büyüklüğü yer yer yargı kararları ile desteklenmiştir. Özellikle 2018 sonrası Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile değişen planlama yetkilerinin eski ve yeni durumlarına yer verilmeye çalışılarak karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Planlamada yetki sorunu Üsküdar ilçesinde planlamada yetkili aktörlerin incelenmesi ile somutlaştırılıp planlamada yetkili aktörlere ve planlamada yasal olarak yetkisi olmasa da gerek meslek gerek uzmanlık ya da akademik alanı planlamayla ilgili aktörlerden konuya ilişkin değerlendirmelerini içeren mülakat uygulanmıştır.