Kentsel dokunun 3 boyutlu fraktal analiz modeli ile değerlendirilmesi: Lefkoşa örneği

Bu tez çalışmasının temeli mimari yapı ve dokunun üç boyutlu fraktal analizi üzerine kurulmuştur. Mimari yapı ve dokunun, bütüncül bir yaklaşımla üçüncü boyuttaki özellikleri ile incelenmesi daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Günümüze kadar birçok farklı kültürün etkisiyle gelişen mimari karakter kentsel bütünlük ve sürdürülebilirlik açısından önemli olduğu için bu karakterin altında yatan matematiksel boyutun anlaşılması yeni tasarımlar ve mevcut bir dokuda yapılacak müdahaleler için büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle çalışma kapsamında, mimari karakteri matematiksel veriye dönüştüren bir model geliştirilmiştir. Modelin geliştirilmesinde nicel bir yaklaşım olan fraktal analiz yöntemi temel alınmıştır. Çalışma kapsamında önerilen üç boyutlu fraktal analiz modelinin Lefkoşa Suriçi'nin geleneksel dokusunu en iyi yansıtan Arabahmet mahallesinde belirlenen sokak ve tekil konutlar üzerinde uygulaması yapılmıştır. Yapılan analizlerde konut dokusunun oluşturduğu sokakların genel itibari ile fraktal boyut değerleri 2,52 üzerindedir. Bu da sokakların karakterinin ve karmaşıklık derecesinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu sokakların fraktal boyut değerleri birbirine yakınlık göstermektedir. Bu da aynı mahallede bulunan farklı sokakların mekânsal ve kütlesel tutarlılığını destekler niteliktedir. Sokak dokusunda tespit edilen uyumun tekil konut analizinde de benzerlik göstermektedir. Ancak konutlar avlu duvarları ile ele alındığı zaman fraktal boyutun düştüğü görülmektedir. Tez kapsamında geliştirilen bu model, iki boyutlu fraktal analiz çalışmalarının üç boyutlu olarak mimari yapı ya da doku hakkında daha çok bilgi edinmemizi sağlayacak şekilde yapılmasının mümkün olduğunu göstermektedir.