Kentsel dönüşüm üzerine bir model önerisi: İzmir- Ferahlı Mahallesi örneği

Kentsel dönüsüm, baska bir deyisle mevcut dokuya müdahale etme, bir yandan kentlerin büyüme problemlerini asmak gibi fiziksel ve teknik bir nedenle, diger yandan da 1980 sonrasının kentler yoluyla sermaye birikim süreçlerini asmak yönündeki hedefleri dogrultusunda ortaya çıkmaktadır. Böyle bir çerçevede beliren kentsel dönüsüm olgusu son yıllarda yasal bir tabana da oturtularak kentlerin gündeminde genis bir yer bulmustur. Yerel yönetimlerin sıkı sıkıya sarıldıgı bu kavram en çok da yasallastıgı halde mesrulasamayan ve modern bir kent görünümü veremeyen gecekondu alanları için gündeme gelmektedir. Benzer süreçlerin yasandıgı İzmir kentinde de yerlesim açısından sakıncalı alanların tasfiye edilmesi ya da gecekondulular için saglıklı yasama çevrelerinin yaratılması söylemlerinin arkasına gizlenen dönüsüm uygulamaları yapılmaktadır. Önümüzdeki dönemde dönüsüm uygulamalarının artmasının söz konusu olacagı kentte, Büyüksehir Belediyesinin Gürçesme bölgesini yenileme alanı ilan etmesinden dolayı farklı senaryolara konu edilebilecek Ferahlı Mahallesi çalısma alanı olarak seçilmistir. Mahalledeki yerel dinamikler ve halkın beklentileri çerçevesinde bir dönüsüm modeli kurgulamayı amaçlayan bu çalısmada, arastırma alanının belirlenmesinin ardından, kurulacak olan modelin temel girdilerini olusturacak `yerelin bilgisi'ni elde etmeye dönük alan arastırmaları ve bölgede yasayanların beklentilerini ölçmek amacıyla anket ve derin görüsme çalısmaları yapılmıstır. Arastırmalar sonucunda ulasılan bulgular degerlendirildikten sonra ortaya çıkan sonuçlar, baslangıçta belirlenen varsayımlarla iliskilendirilmistir. Ortaya çıkan tablodaki ekonomik, mekânsal ve toplumsal bilesenler, kurulacak modelin mahallelinin beklentilerine temellenen amaç ve hedeflerinin belirlenmesinde kullanılmıstır. Tüm bu çalısmalardan sonra yerel dinamiklere temellenen, fiziki ve sosyoekonomik yapıyı gelistirmeye yönelik açılımları bulunan ve bölgede yasayanları kendi mahallelerinde koruyan bir dönüsüm modeli önerilmistir. Anahtar Sözcükler: kentsel dönüsüm, gecekondu, dönüsüm modelleri