Kentsel kimliğin korunmasında tarihi ticaret merkezlerinin rolü: Yozgat örneği

Tarihi ticaret merkezleri bir toplumun kültürel, sosyal ve ekonomik yaşamını tüm yönleriyle yansıtan karmaşık sistemlerdir. Bu sistemler doğal ve yapılı çevrenin etkileşimi sonucu oluşmuş olup mimari, arkeolojik, sosyal ve kültürel değerlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkmıştır. Günümüze köprü oluşturan tarihi ticaret merkezlerinin korunarak yaşatılması ve geleceğe aktarılması için etkin ve uygulanabilir koruma yöntem ve tekniklerinin oluşturulması, planlanması ve uygulanması gereklidir. Bu çalışmanın temel amacı Neoliberel politikalar ve küreselleşme süreci ile tarihi ticaret merkezlerinde meydana gelen değişim ve tahribatların, kültürel miras ve kentsel kimlik üzerindeki etkilerini koruma yöntemleri ve Valetta İlkeleri'nde yer alan bütünleşik koruma yaklaşımı çerçevesinde Yozgat Tarihi Ticaret Merkezi örneğinde incelemektir. Bu amaca yönelik nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Analiz aşamasında literatür taramasına bağlı yerinde gözlem, inceleme ve analizler yapılarak tarihi ticaret merkezinin mevcut durumu ortaya konulmuştur. Yapılan analizlere ek olarak kullanılan nicel araştırma yöntemlerinden saha araştırması ve haritalama yöntemiyle tüm mekânsal değişim ve dönüşümler Netcad, Autocad, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak ve sayısallaştırılarak güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, Yozgat Tarihi Ticaret Merkezi'nin kentsel sit alanı olarak korunabilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için yapılacak müdahalelerin hem kültürel ve tarihi değerlerin korunmasını hem de günümüz sosyal, çevresel, teknolojik ve ekonomik yaşamıyla bütünleştirilmesini içeren bütünleşik koruma yaklaşımı ilkeleri doğrultusunda yeniden planlanması gerektiğine varılmıştır.