Kerevitin rasyonlarına ilave edilen selenyumun pleopodal yumurta ve birinci devre yavru sayısı ile oksidatif stres ve bazı antioksidan enzimler üzerine etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada, Astacus leptodactylus'un yemine farklı oranlarda ilave edilen selenyumun pleopodal yumurta ve birinci devre yavru sayısı ile kas, hepatopankreas, solungaç ve gonad dokularında lipid peroksidasyon (MDA) ve redükte glutatyon (GSH) düzeyi, glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon redüktaz (GR), glutatyon S-transferaz (GST), paraoksonaz (PON) ve arilesteraz (ARE) enzim aktivilerine etkisi araştırıldı. Ayrıca, kerevitlerin kas dokusunda selenyumun birikimi de incelendi.Bu amaçla, toplam selenyum düzeyi 0,30, 0,60, 0,90 ve 1,2 mg/kg yem olan sırasıyla; Kontrol (K), Deneme 1 (D1), Deneme 2 (D2) ve Deneme 3 (D3) yemleri oluşturuldu. Araştırma yemlerinin ham protein ve toplam enerji düzeyleri eşitlendi. Araştırmada ebatları 2 x 2 x 1 m olan 12 adet havuz kullanıldı. Her bir havuza 75 dişi- 25 erkek olacak şekilde toplam 1200 adet kerevit stoklandı. Üç tekrarlı olarak yürütülen çalışmada kerevitler günde 2 öğün halinde olmak üzere 9 ay süreyle yemlendi.Çalışma sonucunda kontrol ve deneme yemleri ile beslenilen kerevitlerin hem pleopodal yumurta hem de birinci devre yavru sayıları arasındaki farkın önemli olduğu bulundu (P < 0,05). Pleopodal yumurta ve birinci devre yavru sayısı üzerine en iyi sonuçlar Deneme 3 grubundan elde edildi (P < 0,05). Bunu sırasıyla, Deneme 2, Deneme 1 ve Kontrol grupları izledi.Kerevitlerden aylık olarak alınan kas, hepatopankreas, solungaç ve gonad dokularında MDA ve GSH düzeyleri ile GSH-Px, GR, GST, PON ve ARE enzim aktivitelerinde istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulundu (P < 0,05). Kerevitlerin dokularında üreme sezonu ve kuluçka süresi boyunca bir stres indikatörü olan MDA düzeyi ve GST aktivitesinin yükseldiği, öte yandan GSH-Px, GR, PON ve ARE aktiviteleri ile GSH düzeyinin ise düştüğü saptandı. Fakat selenyum uygulaması ile MDA düzeyi ve GST aktivitesinin düştüğü, GSH-Px, GR, PON ve ARE aktiviteleri ile GSH düzeyinin ise arttığı belirlendi (P < 0,05). Diğer taraftan, deneme başlangıcında kas dokusu selenyum düzeyinde gruplar arasında bir fark olmadığı görüldü (P > 0,05). Deneme sonunda ise kas dokusundaki selenyum düzeyinin Kontrol grubuna kıyasla Deneme 1, Deneme 2 ve Deneme 3 gruplarında istatistiksel olarak farklı olduğu bulundu (P < 0,05).Sonuç olarak, A. leptodactylus'un yemine selenyum ilavesi bu türde pleopodal yumurta ve birinci devre yavru sayısını istatistiksel olarak önemli düzeyde artırmakta, öte yandan çiftleşme, yumurtlama ve kuluçka süresi boyunca oluşan stresi ise istatistiksel olarak önemli düzeyde azaltmaktadır. Bu durum A. leptodactylus'un yemine 0,9 - 1,2 mg/kg yem düzeyinde selenyum ilavesinin bu türde oksidatif stresi azaltarak üreme verimliliğini artıracağını göstermektedir.