Kesici-delici aletlerle oluşan toraks ve batın yaralanmalarında mortaliteye etkili faktörler

Kesici-delici alet (KDA) yaralanmaları tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemlimortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Bu çalışmayı, toraks ve batına olan KDAyaralanmalı hastalarda mortaliteye etkili faktörleri tespit etmek amacıyla planladık.Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği'ne Şubat 2003 ile Temmuz 2006arasında toraks ve batına olan KDA yaralanması nedeniyle başvuran 660 hastanın kayıtlarıgeriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya dâhil edilen hastaların %97.7 (n=645)'si yaşadı,%2.3 (n=15)'ü öldü. Hastaların (634'ü erkek, 26'sı kadın) yaş ortalaması; 24.21±10.8 (4?72)idi. KDA yaralanmalarında en sık göğüs bölgesinin yaralandığını, en sık tek yaralanmanınolduğunu, en sık ek organ yaralanmasının üst ekstremite olduğunu, hastaların büyükçoğunluğunun acil gözlemde takip ve tedavisinin yapıldığını tespit ettik. Çalışmamızdaki verilerunivariate istatistiksel analizle değerlendirildi. Hastalarımızın büyük çoğunluğunu 11?30 yaşarası genç ve genç erişkinler oluşturmaktaydı (P=0.000). En sık şiddet nedeniyleyaralanmaların olduğunu tespit ettik (P=0.000). Hastalarımızın çoğu ilkbahar ve yazmevsiminde başvurdu (P=0.000). En sık kesici-delici aletlerin kullanıldığını tespit ettik(P=0.000). Yaralanmaların saat (12:00?24:00) arasında daha sık olduğunu bulduk (P=0.000).Akciğer yaralanması (P=0.003), KTD'den >1500 cc kan gelmesi (P=0.000), aciltorakotomi varlığı (P=0.000), kalp yaralanması (P=0.000), perikardiyal effüzyon varlığı(P=0.000), sol ventrikül yaralanması (P=0.000) ve torakal büyük damar yaralanması(P=0.000) torakal yaralanmalarda, ince barsak yaralanması (P=0.002), kalın barsakyaralanması (P=0.000), böbrek yaralanması (P=0.020), pankreas yaralanması (P=0.000),retroperitoneal hematom varlığı (P=0.009), batın içi kanamanın >2000 cc'den olması(P=0.000) ve abdominal büyük damar yaralanması (P=0.000) ise abdominal yaralanmalarda,mortaliteyi tahmin etmede univariate istatistiksel analizle etkili faktörler olarak bulduk.Çalışmamızda; geç başvuru (P=0.001), gecikmiş operasyon süresi (P=0.02), GKS'nin3?7 olması (P=0.000), GKS'nin 8?12 olması (P=0.04), başvuruda derin anemi varlığı(P=0.000), başvuruda şok varlığı (P=0.000), multiple kan transfüzyonu (P=0.000), İSS'nin³ 25 olması (P=0.000), PATİ'nin ³ 25 olması (P=0.000) ve düşük RTS (P=0.000)`ninunivariate istatistiksel analizle mortalite üzerinde anlamlı etkisinin olduğunu tespit ettik.Gecikmiş operasyon süresi (P=0.02) , başvuruda şok varlığı (P=0.000), PATİ'nin ³ 25olması (P=0.000), GKS'nin 3?7 olması (P=0.000), GKS'nin 8?12 olması (P=0.04) ve İSS'nin³ 25 olması (P=0.000) Logistic Regression (Backward Stepwise Wald) metodunu kullanarakmultivariate analizle değerlendirildi.Multivariate analizde, hastaların mortalitesini tahmin etmede kullanılabilecek olanparametre başvuru esnasında şok varlığıdır (OR=0.106, CI=0.012?0.902, P=0.040).