Kesim için mezbahaya sevk edilen Akkaraman tokluların taşıma stresi üzerine propolisin etkileri

İşletmelerde hayvan satışları, yerinde yapılamayan teşhis ve tedavi uygulamaları ve kesim gibi nedenler ile hayvanların bir yerden başka bir yere nakli hemen her işletmede sıklıkla yaşanılan bir durumdur. Her ne sebeple olursa olsun nakilye esnasındaki koşullar ve nakil süresi ile ilgili olarak hayvanlar farklı seviyelerde olumsuz durumların etkisinde kalabilmektedir. Bu çalışma, hayvan nakilleri esnasında oluşan stres durumları nedeniyle meydana gelen verim kayıplarını en aza indirmek ve/veya önüne geçmek için yapılmıştır. Araştırmada yaklaşık 12 aylık yaşta toplam 36 adet Akkaraman Toklu, Kontrol, Propolis-75 (75 mg/kg oral) ve Propolis-150 (150 mg/kg oral) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Taşıma öncesi ve sonrasında (yaklaşık 8.5 saat) hayvanların canlı ağırlık tartımları yapıldı ve kan örnekleri alınarak analizleri gerçekleştirildi. Kesimi yapılan hayvanların sıcak karkas pH ölçümleri yapıldı, karaciğer dokularında oksidatif stres parametrelerine bakıldı ve kas dokularının yağ asidi kompozisyonları tespit edildi. Nakliye nedeniyle Kontrol, P75 ve P150 gruplarında oluşan canlı ağırlık kayplarının (sırasıyla 3.50, 2.23 ve 1.92 kg) istatiskiksel anlamda önemli olduğu tespit edildi (P<0.05). Tüm grupların kan glikoz, kolesterol, AST, ALP ve CK, Kontrol ve P75 gruplarının MDA, Kontrol ve P150 gruplarının trigliserit, P75 ve P150 gruplarının total protein ve kreatinin, Kontrol grubunun üre, P75 grubunun GGT ve P150 grubunun VLDL değerlerinin grup içinde istatistiksel olarak anlamlı farklar oluştuğu tespit edilmiştir (P˂0.05). Ayrıca taşıma stresine bağlı olarak glukoz, trigliserit, AST, CK, kreatinin ve MDA değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlendi (P˂0.05). Kesim sonrası toklulardan alınan karaciğer dokularının MDA, GSH ve GPx değerleri tedavi gruplarında (P75 ve P150) Kontrol grubundan istatistisel olarak farklı bulunurken, CAT değeri ise tüm gruplarda istatistiksel olarak birbirinden farklı (Kontrol, P75 ve P150 gruplarında sırasıyla 11.38, 33.91 ve 45.75 U/mg protein) tespit edilmiştir (P˂0.05). Karkaslardan alınan kas dokularının yapılan yağ asidi kompozisyonu ve pH incelemesinde gruplararasında oluşan farkların önemsiz olduğu belirlenmiştir (P>0.05). Sonuç olarak, bu çalışmada kullanılan propolisin farklı dozlarının Akkaraman tokluların nakliye stresi üzerine önemli pozitif etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir.