Kevork Torkomyan'ın "İpekböceği beslemek" adlı kitabının transkript ve değerlendirmesi

İpek böceği, yüzyıllar boyunca medeniyetlere farklı yönler kazandıran bir değer taşı olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Çin'den başlayıp tüm Dünya'ya ulaştırılan ipek böcekçiliği ait olduğu bölgelerin önemi sembolü haline gelmektedir. Özellikle de yoğun ticaret hacminin mevcut olduğu ağların Osmanlı ülke sınırlarından geçiyor olması bazı bölgelerin önemini arttırmaktadır. İran ipeğinin bu önemli ağlardan geçerek Bursa bölgesinde satışa sunulması da ekonominin ipek ticareti sayesinde canlanması ve günümüze değin Bursa ile sembolleşmesine sebep olmuştur. Ticari hacminin hayli yüksek olmasının yanında ipek böcekçiliği Bursa'da zanaat haline gelmiş fakat özellikle 16. yüzyılda uygulanan yanlış siyasi politikalar neticesinde dokumayı terkedip üretim aşamasına dönüşmüştür. Böylelikle ham üreticilik alanında ihtisaslaşan özellikle Bursa ilerleyen dönemlerde aranan bir kalite halini almıştır. Öyle ki 19. yy girilmesiyle Fransa meşeili bir böcek hastalığı olan Karataban (Peberine) Hastalığının ortaya çıkması Bursa'da ipek üretiminin azalmasına sebep olmuştur. Duyun-u Umumiye İdaresi Komisyonunun da katkılarıyla meşhur Mösyö Pasteur'un hastalığa karşı oluşturduğu usulün Bursa'da öğretilmesi adına Kevork Torkomyan'ı görevlendirmiştir. Böylelikle ipekçiliğin iyileştirilmesi yolculuğu Bursa'da Kevork Torkomyan'nın açmış olduğu ipek okulu olan Bursa Harir Darüt'Talimi'nde verilen eğitim ile başlamış ve ipek üretim hacmi eski seviyesine ulaştırılmıştır. Bursa Harir Darüt'Talimi'nde talebelere öğretilen böcek beslenmesinin püf noktalarının anlatıldığı ''İpek Böcek Beslemek ve Sağlıklı Tohum İstihsal Etmek Usûl ve Kavâîdi'' adlı eser Kevork Torkomyan tarafından kaleme alınan ve Bursa'nın ipek üretimi hususundaki kaliteli istikrarının ilelebet değer kazanmasına katkı sağlamıştır.